Summio

Kitap

Edmond Malone, Shakespeare Bilgini

Edmond Malone'un Shakespeare metinlerini anlamamızdaki kilit figürünün yaşamına ve eserine derinlemesine bir bakış.

37 dk okuma

Mevcut diller

Özet önizlemesi

Edmond Malone: Shakespeare'in Kelimelerini Kurtaran Adam

Selamlar! Bugün okuduğumuz Shakespeare'in, Üstat'ın yazdığına olabildiğince yakın olmasını kimin sağladığını hiç düşündünüz mü? Bence bu oldukça önemli bir konu, değil mi? Yüzyıllardır edebiyata yön veren oyunlar ve şiirlerden bahsediyoruz. Pekala, kemerlerinizi bağlayın, çünkü 1700'lerin sonlarından kalma, ciddi anlamda adanmış bir bilim insanı olan Edmond Malone'un hayatına ve çalışmalarına derinlemesine dalıyoruz. Peter Martin'in 'Edmond Malone, Shakespearean Scholar' adlı kitabı, bu adamı ve inanılmaz katkılarını gerçekten öne çıkaran ilk modern, tam uzunluktaki biyografi olma özelliğini taşıyor. Kendisi sadece tozlu bir akademisyen değildi; kendi döneminin entelektüel seçkinlerinin kilit bir oyuncusuydu ve Shakespeare üzerine yaptığı çalışmalar temel niteliğindedir. Shakespeare'in oyunlarının, çeşitli çelişkili versiyonlar, hatalar ve düpedüz uydurmalarla dolu bir karmaşa olduğu bir dünyayı hayal edin. Malone'un içine adım attığı durum aşağı yukarı buydu. Metinlerin olması gerektiği kadar güvenilir olmadığını gördü ve bu kaosun içinden çıkmayı kendine görev edindi. Edebiyat için bir dedektif gibiydi; eski el yazmalarını titizlikle avlıyor, farklı baskıları karşılaştırıyor ve neyin otantik neyin olmadığını anlamak için keskin zekasını kullanıyordu. Amacı ne miydi? Shakespeare'in eserlerinin mümkün olan en doğru, en yetkili versiyonlarını bize sunmak. Bu kitap sadece kuru bir akademik inceleme değil; Malone'u tarihi bir dönemin içinde yaşayan bir kişi olarak canlı bir şekilde resmediyor. Döneminin en parlak zihinlerinden bazılarıyla iç içeydi, siyaset, edebiyat ve toplum hakkındaki tartışmalara katılmıştı. Ancak onu gerçekten farklı kılan, Shakespeare'e olan sarsılmaz bağlılığıydı. Buna yıllarını verdi, genellikle diğer uğraşları pahasına, oyun yazarına duyduğu derin saygıdan ve onun kelimelerinin dürüstlükle korunup sunulmayı hak ettiği inancından güç alarak. Neden 200 yıl önceki bir bilim insanı ve eski oyunlar üzerine yaptığı çalışmalarla ilgilenmelisiniz? Çünkü Malone'un hikayesi bağlılık, eleştirel düşünme ve titiz bilimin gücü üzerine bir ustalık dersidir. Yöntemleri ve tutkusu, bugün hala hissedilen bir dalgalanma etkisi yarattı. Temelde, Shakespeare'e yaklaşımımız ve hatta herhangi bir tarihi metni koruma yaklaşımımız için standardı belirledi. O olmasaydı, Shakespeare anlayışımız ve belki de herhangi bir tarihi metni koruma yaklaşımımız çok farklı – ve muhtemelen çok daha fakir – olurdu. Bu özet, Malone'un hayatını, başlıca bilimsel başarılarını, çalıştığı bağlamı ve mirasının neden bu kadar önemli olduğunu ayrıntılandıracaktır. Zorlu metin problemlerini nasıl ele aldığını, Gürcü İngiltere'nin sosyal ve entelektüel manzarasında nasıl gezindiğini ve akademik, iş dünyası veya sadece etrafımızdaki dünyayı anlamlandırma çabalarımız için hayatından çıkarabileceğimiz dersleri inceleyeceğiz. Birçok yönden bildiğimiz ve sevdiğimiz Shakespeare'i bize veren adamla tanışmaya hazır olun.

Bir Gürcü Entelektüelinin Hayatı ve Zamanı

Edmond Malone, tozlu kitapların dünyasına doğmadı, ancak kesinlikle sonunda orada kendini buldu. İrlanda'da oldukça varlıklı bir aileden geliyordu, 1741'de Dublin'de doğdu. Babası bir yargıçtı, bu yüzden eğitim ve toplum konusunda sağlam bir temele sahipti. Trinity College Dublin'de eğitim gördü ve ardından avukatlık eğitimi aldı, ki bu da analitik becerileri geliştirmek için iyi bir başlangıçtır. Ancak hukuk onun gerçek çağrısı değildi. Rahatça yaşayabileceği kadar para miras kaldı, bu da dürüst olalım, çoğumuzun hayalidir! Bu finansal özgürlük çok önemliydi. 1777'de Londra'ya taşınmasına ve gerçek tutkusu olan bilime kendini adamasına olanak sağladı. O zamanki Londra, entelektüeller için olması gereken yerdi. Fikirlerle, edebi salonlarla, kahvehanelerle ve canlı bir yayıncılık sahnesiyle dolup taşıyordu. Malone bu dünyanın bir parçası haline geldi. Sadece bir münzevi değildi; o günün en büyük isimlerinden bazılarıyla arkadaştı – Edmund Burke (ünlü devlet adamı ve filozof), Joshua Reynolds (ünlü ressam) ve George Steevens, başlangıçta bir tür rakip ve daha sonra bir işbirlikçi haline gelen başka önemli bir Shakespeare bilgini gibi. Bu seçkin entelektüel çevrenin bir parçası olmak, Malone'un sürekli olarak farklı bakış açılarına ve tartışmalara maruz kalması anlamına geliyordu. Sadece pasif bir şekilde özümsemiyordu; aktif olarak katılıyordu. Bu ortam muhtemelen eleştirel düşünme becerilerini geliştirdi ve ona uzmanlık çalışmalarını bilgilendiren daha geniş bir perspektif kazandırdı. Her zaman parlak zihinlerle çevrili, sürekli bir ustalık sınıfında olmak gibi. Ayrıca bazı siyasi çevrelerle de ilgilenmişti, bu da ona güç ve etki mekanizmaları hakkında benzersiz bir içgörü kazandırmış olabilir, bu da tarihsel bağlam anlayışını ince bir şekilde şekillendirmiş olabilir. Ancak onun gerçek takıntısı, mirasını tanımlayacak olan şey, Shakespeare idi. Londra'ya taşınmadan önce bile, Malone oyun yazarına karşı bir ilgi geliştiriyordu. Ancak Londra'da, kütüphanelere, arşivlere ve diğer bilim insanlarının arkadaşlığına erişimle birlikte, Shakespeare çalışmaları gerçekten de uçuşa geçti. Shakespeare'i sadece edebi bir deha olarak değil, dikkatli, kanıta dayalı incelemeyi gerektiren tarihi bir figür olarak görüyordu. Bu, o zamanlar yaygın olan daha romantik veya spekülatif yaklaşımlardan bir sapmaydı. Elbette Malone'un hayatı zorluklarla dolu değildi. Şüpheyle, mesleki rekabetle (özellikle Steevens ile erken dönemlerde) ve kendine koyduğu görevin zorluğuyla karşılaştı. Ama inanılmaz bir azim gösterdi. Edebiyat tarihinde olgusal doğruluğu sağlamanın önemine inanıyordu, bu ilke Aydınlanma sırasında diğer alanlarda da ilgi görüyordu. Birçok yönden, edebiyata uygulanan modern bilimsel yöntemlerin öncüsüydü. Rahat finansal durumu ona zaman ve kaynak lüksünü sağladı, ancak onu temel çalışmaları için gerçekten güçlendiren içsel motivasyonu ve titiz disipliniydi. Dönem için nispeten uzun bir ömür sürdü, 1812'de vefat etti. O zamana kadar, Shakespeare üzerine önde

Büyük Shakespeare Metin Dedektifi

Peki, Edmond Malone tam olarak neyi yaptı da bu kadar çığır açıcı oldu? Şöyle düşünün: Shakespeare'in oyunları, eksik parçaları olan, bazı parçaları uymayan ve hatta içine karıştırılmış sahte parçaları olan devasa, antik bir yapboz gibiydi. Malone gerçekten işe koyulduğunda metinlerin durumu buydu. Ondan önce Shakespeare'in oyunlarının çeşitli baskıları vardı, ancak bunlar genellikle hatalarla doluydu. Bu hataların bazıları orijinal baskı sürecinden kaynaklanıyordu (o zamanlar yazım denetimi yoktu, arkadaşlar!) , bazıları oyuncuların sahnede değişiklik yapmasından ve ne yazık ki bazıları da insanların metinleri kendi nedenleriyle kasıtlı olarak değiştirmelerinden kaynaklanıyordu. Malone'un ana görevi yetkili baskılar oluşturmaktı. Bu, mümkün olduğunca orijinal kaynaklara geri dönmek anlamına geliyordu. Shakespeare'in oyunlarının erken basılı versiyonlarına – quarto'lar (Shakespeare'in yaşam süresi boyunca ve hemen sonrasında basılan daha küçük, daha ucuz kitaplar) ve İlk Folio (ölümünden sonra yayınlanan büyük, derlenmiş baskı) – takıntılıydı. Kütüphanelerde saatler geçirir, bu nadir ve kırılgan belgeleri incelerdi. Aynı quarto'nun farklı kopyalarını karşılaştırır, varyasyonlar arardı. Neden mi? Çünkü erken baskılar arasında bile, bir düzeltmeyi veya baskı sırasında yapılan bir değişikliği gösterebilecek ince farklılıklar olabilirdi. En ünlü ve belki de en etkili çalışması, 'Shakespeare'in Oyunlarını Yazma Sırasını Belirleme Girişimi' (1778'de yayınlandı) ve daha sonra onun anıtsal eseri 'William Shakespeare'in Oyunları ve Şiirleri' (1790'da yayınlandı) idi. 'Girişim', parlak bir dedektiflik çalışmasıydı. Malone, oyunlarda geçen tarihi olaylara veya çağdaş figürlere yapılan göndermeler gibi içsel kanıtları ve oyunların sergilendiğine veya çağdaş belgelerde bahsedildiğine dair kayıtlar gibi dışsal kanıtları birleştirerek Shakespeare'in yazma kronolojik sırasını çözmeye çalıştı. Bu sadece akademik bir egzersiz değildi; oyunların yazılma sırasını anlamak, Shakespeare'in bir yazar olarak gelişimine, değişen tarzlarına ve zamanın sorunlarıyla olan etkileşimine ışık tutabilirdi. Ancak Malone burada durmadı. İnanılmaz derecede titizdi. Shakespeare'in hayatıyla ilgili ayrıntıları doğrulamak için tarihi kayıtları, kilise kütüklerini, yasal belgeleri ve kişisel mektupları inceledi. Bard etrafında ortaya çıkan mitler ve efsanelerden gerçeği ayırmak istiyordu. Örneğin, Shakespeare'in erken yaşamı veya tarihi figürlerle sözde etkileşimleri hakkında her türlü süslü hikaye vardı. Malone, herhangi bir iddiayı kabul etmeden önce kanıt talep eden titiz, şüpheci bir yaklaşım uyguladı. Malone'un odaklandığı temel şeylerden biri, Shakespeare tarafından yazılmamış pasajlar olan 'araya katılanlar'ı belirlemek ve düzeltmekti. Metinler üzerinde keyfi davranan belirli editörlere özellikle eleştirel yaklaştı. Editörün görevinin Shakespeare'i geliştirmek değil, eserini mümkün olduğunca sadık bir şekilde sunmak olduğuna inanıyordu. Bu, editörlerin kendilerini yazarın

Entelektüel Çevre: Kitaptan Daha Fazlası

Edmond Malone bir münzevi değildi. Uzak ara değil! 18. yüzyılın sonlarındaki Londra ve Dublin'in en etkili sosyal ve entelektüel çevrelerinde dolaşan, iyi bağlantıları olan bir adamdı. Bu sadece bir yan hobi değildi; bu dünyanın içine daldığı ortam, çalışmalarını ve hayatını derinden şekillendirdi. Şöyle düşünün: Günümüz dünyasında, işiniz olabilir, ancak aynı zamanda konferanslara gidersiniz, LinkedIn'de ağ kurarsınız, sektör etkinliklerine katılırsınız ve hatta fikirlerinizi paylaştığınız bir podcast'iniz veya blogunuz olabilir. Malone'un eşdeğeri, Gürcü entelektüel sahnesiydi. Elit bir kesimdi. Aile geçmişi ona erişim sağladı ve kendi zekası ve ilgi alanları onu orada tuttu. Dilettanti Society (kulağa süslü geliyor ve öyleydi – Antik Yunan ve Roma sanatı ve mimarisi üzerine çalışmalara adanmış) ve Sir Joshua Reynolds tarafından kurulan ve Samuel Johnson (evet, o Dr. Johnson, ünlü sözlüğün derleyicisi) gibi seçkinleri barındıran Literary Club gibi prestijli kulüplerin üyesiydi. Bunlar sadece boş sohbet yerleri değildi. Bunlar entelektüel birer merkezdi. Tartışmalar, en son siyasi gelişmelerden (İngiltere, Amerikan Devrimi ve daha sonra Fransız Devrimi ile çalkantılı zamanlar geçiriyordu) sanatsal teorilere, felsefi tartışmalara ve tabii ki edebiyata kadar uzanıyordu. Keskin zekası ve artan Shakespeare bilgini itibarıyla Malone, değerli bir katılımcıydı. Sadece edebiyat konusunda değil, aynı zamanda hukuk (geçmişi göz önüne alındığında) ve tarihsel bağlam hakkında da içgörüler sunabiliyordu. Arkadaşlıkları özellikle önemliydi. Ünlü siyasi düşünür Edmund Burke ile olan ilişkisi bunun en önemli örneğidir. Burke, devasa bir figürdü ve siyaset, tarih ve insan doğası hakkındaki içgörüleri, Malone'a Shakespeare'in yazdığı tarihi dönemleri anlama konusunda daha geniş bir çerçeve sağlamış olmalıydı. Benzer şekilde, Reynolds gibi sanatçılarla olan ilişkisi muhtemelen estetik duyarlılığını ve himaye ve yaratıcı süreç anlayışını keskinleştirdi. Sonra George Steevens vardı. Başlangıçta Steevens büyük bir rakip idi. Zaten bir Shakespeare baskısı yayınlamıştı ve eserine oldukça bağlıydı. Malone'un daha titiz, kanıta dayalı yaklaşımı Steevens'in editoryal kararlarına meydan okuyordu. İlk etkileşimleri keskin eleştiriler ve halka açık anlaşmazlıklarla damgalanmış gerginliklerdi. Ancak zamanla rekabetleri gelişti. Birbirlerinin güçlü yönlerini kabul ettiler ve Steevens sonunda Malone ile işbirliği yaptı, onun Shakespeare baskısına katkıda bulundu. Bu dinamik, entelektüel çekişmenin, hatta tartışmalı olduğunda bile, bilimi nasıl ileriye taşıyabileceğinin harika bir örneğidir. Rekabetin bazen en iyi sonuçlara yol açabileceğini, bireyleri argümanlarını geliştirmeye ve araştırmalarını derinleştirmeye zorladığını gösteriyor. Malone'un bu entelektüel çevreye katılımı, Aydınlanma sırasındaki daha geniş düşünce akımlarının farkında olması anlamına geliyordu. Bu, akıl, ampirik kanıt ve batıl inançlara ve temelsiz geleneğe karşı şüpheciliği vurgulayan bir dönemdi.

Shakespeare'in Zorlu Metinleriyle Başa Çıkmak: Malone'un Yöntemleri

Tamam, gelelim Edmond Malone'un işini nasıl yaptığının ayrıntılarına. Sadece Shakespeare okumuyordu; metinlerin dokusunu inceliyordu. Bu, tarih bilgisi, edebi sezgi ve neredeyse saplantılı bir detaycılığın bir karışımını gerektiren zahmetli bir işti. Ana savaş alanı, Shakespeare'in eserlerinin erken basılı versiyonlarıydı: quarto'lar ve folio'lar. Bunlar, Bard'dan bize miras kalan kusursuz el yazmaları değildi. 16. ve 17. yüzyıllarda basılmış kitaplardı ve beraberinde bir sürü potansiyel sorun getiriyorlardı. Malone bu karmaşıklığı çoğundan daha iyi anlıyordu. 1. Quarto Arayışı: Shakespeare'in oyunları genellikle önce nispeten ucuz, daha küçük kitaplar olan quarto'lar olarak yayınlanırdı. Malone, bazı quarto'ların Shakespeare'in kendi kağıtlarından veya tiyatroda kullanılan resmi kopya olan 'promptbook'lardan basıldığını, diğerlerinin ise oyuncuların anılarından (genellikle 'kötü quarto' olarak adlandırılır) yola çıkan daha az güvenilir kaynaklara dayandığını biliyordu. Onun görevi hangisinin hangisi olduğunu anlamaktı. Aynı quarto'nun farklı baskılarını karşılaştırır, yazım, noktalama ve kelime farklılıkları arardı. Bazen bir matbaacı bir hata yapabilir veya bir düzeltici onu düzeltmeye çalışabilirdi. Malone bu değişiklikleri titizlikle takip etti. Örneğin, Hamlet'in Quarto A'sının 'kötü' bir versiyon olduğunu, muhtemelen hafızadan derlendiğini, Quarto B'nin ise daha yetkili bir metin olduğunu, muhtemelen Shakespeare'in orijinaline daha yakın olduğunu savunurdu. Farklı metinlerin orijinalliği ve kaynağı hakkındaki iddialarını desteklemek için dilbilimsel kanıtlar – konuşma kalıpları, kelime bilgisi ve dilbilgisi – kullandı. 2. Folio Faktörü: Shakespeare öldükten sonra, meslektaşları 1623'te İlk Folio'yu derlediler. Bu büyük bir girişimdi ve edebiyat için büyük bir hizmetti, çünkü kaybolabilecek birçok oyunu korudu. Ancak Folio da mükemmel değildi. Baskı sürecinden ve derleyicilerin kullandığı kaynaklardan kaynaklanan kendi hataları, eksiklikleri ve tutarsızlıkları vardı. Malone, Folio'yu önemli bir tanık olarak ele aldı, ancak kusursuz olarak değil. Hangi okumanın Shakespeare'in olma olasılığının daha yüksek olduğunu belirlemeye çalışarak, Folio okumalarını önceki quarto'larda bulunanlarla karşılaştırırdı. Özellikle belirli değişikliklerin neden yapılmış olabileceğini anlamakla ilgileniyordu. Sansür meselesi miydi? Tiyatro uyarlaması mı? Yoksa sadece bir baskı hatası mı? 3. Oyunları Tarihlendirme Sanatı: Malone'un metodolojik yeniliklerinden biri, oyunları kronolojik olarak tarihlendirme girişimiydi. Sadece tahmin yürütmedi. Kanıt topladı: Dışsal Kanıtlar: Performans kayıtları, çağdaş mektuplarda veya günlüklerde bahsedilenler, diğer yayınlanmış eserlerdeki referanslar. Eğer bir oyun 1598 tarihli bir belgede bahsedilmişse, o tarihten önce veya o sırada yazılmış olmalıydı. İçsel Kanıtlar: Oyun içindeki tarihi olaylara, siyasi durumlara veya çağdaş figürlere yapılan göndermeler. Örneğin, Earl of Essex'in İrlanda seferine atıfta bulunan bir oyun, o