Özet önizlemesi
Kaybettiğimiz İstekleri Geri Kazanma Rehberi: Yuliya Pirumova'nın Kitabından Çıkarımlar
Selam! Biliyor musun, hayatımızda öyle bir an geliyor ki, sanki her şeye sahibiz ama içimiz bomboş hissediyoruz. Evimiz var, işimiz var, arkadaşlarımız var, en azından temel ihtiyaçlarımızı karşılayacak kadar imkanımız var. Ama yine de bir eksiklik, bir tatminsizlik var. Sanki başkalarının belirlediği kurallara göre koşuyoruz, bir yerlere gidiyoruz ama nereye gittiğimizi, neden gittiğimizi tam olarak bilmiyoruz. İşte o meşhur cümleler dilimizden düşmüyor: "Ne istediğimi bilmiyorum", "Bir şeyleri değiştirmeliyim ama ne olduğunu anlayamıyorum", "Her şeyim var ama mutluluk yok". Çoğu zaman bu durumu kendimizde bir kusur olarak görüyoruz: "Ben tembelim", "İrade gücüm zayıf", "Ben işte bir tuhaflık var". Ama aslında bu soruların arkasında yatan şey, motivasyon eksikliği falan değil. Bu, psikolojimizin bizi koruma biçimi. Neden mi koruyor? Acıdan, olası başarısızlıklardan, reddedilmekten veya denediğimizde başarısız olursak yaşayacağımız hayal kırıklığından. Kısacası, bizi incitebilecek her şeyden. İşte tam bu noktada Yuliya Pirumova devreye giriyor. Kendisi, hem deneyimli bir psikoterapist hem de sosyal medyada oldukça popüler bir psikoloji fenomeni. Hatta daha önce çok satan "Kırılgan İnsanlar" adlı bir kitabı da var. Şimdi ise, adeta iç dünyamızdaki isteklerimizin haritasını çıkaran bir rehber niteliğindeki yeni kitabıyla karşımızda. Bu kitapta, psikolojimizin neden 'istemek' gibi basit bir mekanizmayı bile kilitleyebildiğini ve en önemlisi, gerçekten istediğimiz şeylere doğru yol almayı nasıl yeniden öğrenebileceğimizi irdeliyor. Kitabın yazarına göre, bu kitabı okuduktan sonra şunları başarabileceksin: Tembellik, zayıflık veya 'kendin gibi olamama' hissi yüzünden kendini yiyip bitirmeyi bırakacaksın. Evet, o sürekli 'bir şeyler yapmalıyım ama yapamıyorum' ya da 'doğru yapmıyorum' hissi hayatı zehirliyor. Gerçek arzularını, çeşitli nevrotik 'yerine geçirme'lerden ayırt etmeyi öğreneceksin. Hani bazen pahalı bir araba istediğini sanırsın ama aslında tek istediğin onaylanmak veya güvende hissetmektir. 'Donmuş' haldeki o gerçek isteklerini 'çözmene' yardımcı olacak pek çok pratik yöntemle tanışacaksın. Bu, içindeki buzu eritmek gibi bir şey. Ve en önemlisi, kendinle, senin için gerçekten neyin önemli olduğuyla yeniden bağ kuracaksın. Kendi kendini geri kazanacaksın, öyle diyelim. Hadi gel, bu kitapta neler varmış, neden bu kadar önemli, biraz daha derine inelim.
Neden İsteklerimizi Kaybediyoruz? Kaynağı Nerede Arıyoruz?
Şöyle düşün: Arzuların, senin içsel pusulan gibi. Sana nereye gideceğini, neyin seni mutlu edeceğini göstermeli. Peki, bu pusula bozuksa veya sürekli yanlış yerleri gösteriyorsa ne olur? Kayboluruz, yolları şaşırırız, kendimizi çaresiz hissederiz. Yuliya Pirumova çok güzel açıklıyor ki, istek kaybı bir hastalık veya bir kusur değil. Çoğunlukla yaşam deneyimlerimizin bir sonucu. Çocukluğumuzdan beri bize 'iyi', 'uslu', 'beklentilere uygun' olmayı öğretirler. Aile, öğretmenler, toplum; hepsi kendi başarı, mutluluk ve doğru yaşam anlayışlarını bize aktarır. Zamanla, bu başkalarının senaryolarına göre yaşamaya başlarız. Kendi isteklerimiz arka plana atılır, sessizleşir, duyulmaz hale gelir. Bir diğer önemli sebep ise korku. Başarısızlık korkusu: "Ya denersem ve başaramazsam? Herkes güler, ben de aptal gibi hissederim." Başarı korkusu: "Ya başarırsam? Bu ne kadar büyük bir sorumluluk! Benden daha fazlasını beklerler, ben altından kalkamam." Reddedilme korkusu: "Ya kendimi, isteklerimi olduğu gibi gösterirsem ve beni kabul etmezlerse? En iyisi herkes gibi olmak." Bütün bu korkular, sanki beton bir duvar gibi gerçek isteklerimizin etrafını sarar. Psikolojimiz inanılmaz bir şey. Bizi korumak için var. Potansiyel bir tehdit (acı, hayal kırıklığı, reddedilme) hissettiğinde, o tehdidi önlemek için isteği 'dondurabilir'. Bu tıpkı sıcak bir yüzeye dokunup yandıktan sonra, o yüzey soğuk olsa bile yaklaşmaktan korkmak gibi. Başlangıçta hayatta kalmak için gerekliydi ama zamanla güvenli durumlardan bile kaçınmaya başlarız. Sonuç olarak kısır bir döngüye gireriz: Ne istediğimizi bilmediğimiz için harekete geçmeyiz. Hareketsizlik, suçluluk ve tatminsizlik duygusu yaratır. Bu da korkuları ve güvensizliği artırır, bu da isteklerimizi daha fazla engeller. Bu döngüden çıkmak kolay olmayabilir ama kesinlikle mümkün.
'Gerçek' İstekler Nedir ve 'Sahtelerinden' Nasıl Ayırt Edilir?
İşte işin en can alıcı noktası burası. Kendi gerçek isteklerimizi, bize dayatılanlarla çok sık karıştırıyoruz. Peki, bunu nasıl anlayacağız? Gerçek İstekler: İçten Gelirler: Bunlar, 'istemelisin' denen şeyler değil, kalbinde gerçekten yankı uyandıran şeylerdir. Basit şeyler olabilir: Gitar çalmayı öğrenmek, dağlara gitmek, sevdiklerinle bir akşam geçirmek, ilginç bir kitap okumak. Enerji Verirler: Gerçek bir isteği düşündüğünde, bir enerji artışı, bir beklenti, bir neşe hissedersin. O isteğe giden yol zorlu olsa bile, düşüncesi bile ilham verir. Değerlerinle Bağlıdır: Gerçek istekler genellikle hayatta senin için gerçekten önemli olan şeylerle (aile, yaratıcılık, kendini geliştirme, başkalarına yardım etme vb.) uyumludur. Başkalarının Onayına İhtiyaç Duymaz: İstediğin şeyin 'doğru' veya 'havalı' olduğunu kimseye kanıtlaman gerekmez. Sen onu kendin için istersin. Nevrotik Yerine Geçirmeler (İstek Yanılsamaları): Dışarıdan Dayatılırlar: "Komşumda yeni araba var, benim de istemem lazım", "Babam istedi diye başarılı bir kariyer yapmalıyım", "Her zaman neşeli ve pozitif olmalıyım, çünkü öyle olması bekleniyor." Kaygı ve Gerginlik Yaratırlar: Böyle bir 'istek' hakkında düşündüğünde, muhtemelen bir baskı, başaramama korkusu, endişe hissedersin. Korkularla veya Komplekslerle Bağlıdırlar: Başkalarından daha iyi görünme arzusu, birilerine bir şeyleri kanıtlama isteği, yalnızlıktan kaçınma, kendi önemini teyit etme ihtiyacı. Dış Onay Gerektirirler: 'İsteğinin' başkalarının gözünde değerli görünmesi, başkalarının senin 'isteğini' onaylaması önemlidir. Yuliya Pirumova bunu şöyle görmemizi öneriyor: Gerçek isteklerimiz, kendi içimizdeki topraktan büyüyen tohumlar gibidir. Nevrotik yerine geçirmeler ise, daha iyi görünmek için dışarıdan takmaya çalıştığımız yapay çiçekler gibidir. Peki, bu ikisini ayırt etmeyi nasıl öğreneceğiz? Yazar bunun için birkaç egzersiz öneriyor. Mesela, sınırsız paran ve zamanın olduğunu hayal et. Ne yapardın? 'Prestijli' veya 'mantıklı' şeyleri düşünme. Sadece hayal kurmana izin ver. Aklına gelen her şeyi yaz. Sonra bu listeyi analiz et: Hangi maddeler içten bir yankı, sevinç, beklenti yaratıyor? Hangileri bir görev gibi veya listede 'olması gereken' bir şey gibi hissettiriyor? Başka bir yöntem ise, tepkilerimizi takip etmek. Bir şey istediğini düşündüğünde, vücudundaki hislere dikkat et. Gevşeme, hafiflik, sıcaklık – bunlar daha çok gerçek istekle ilgilidir. Gerginlik, ağırlık, göğüste sıkışma – bunlar muhtemelen nevrotik bir yerine geçirme sinyali olabilir.
Pratik Adımlar: İsteklerimizi Nasıl 'Çözebiliriz'?
İyi haber şu ki, 'istemek' mekanizması tamir edilebilir. Bu, sonsuza dek kaybolmuş bir şey değil. Yuliya Pirumova'nın kitabı bunun için bir cephanelik dolusu araç sunuyor. Bunlar, kendimizi duymamızı engelleyen koruyucu blokajları kaldırmaya yönelik. 1. Beden Yoluyla Kendine Dönüş: Gerçek isteklerimiz genellikle bedenimizde 'yaşar'. 'Kafa' içinde yaşamaya o kadar alıştık ki, bedensel sinyallerimizi dinlemeyi unuttuk. Farkındalık egzersizleri, meditasyon, yoga, dans – bedene dönmeye yardımcı olan her şey, istekleri bulmaya da yardımcı olabilir. Sadece bir düşüncenin, isteğin veya duygunun vücudunda nerede yankılandığını hisset. O bölgedeki hislere odaklan. 2. Korkularla Çalışmak: Korkular, az önce bahsettiğimiz gibi, en büyük engelleyiciler. Onlarla savaşmak yerine, onları anlamak önemli. Tam olarak neyden korkuyorsun? İstediğin şeyi denersen olabilecek en kötü şey ne? Peki, isteklerini bastırarak yaşamaya devam edersen olabilecek en kötü şey ne? Çoğu zaman korkuların abartılı olduğunu ve gerçekliğin o kadar da korkunç olmadığını görürsün. Yazar, korkutucu duruma yavaş yavaş yaklaşarak, ona alışmanı ve o kadar da korkunç olmadığını görmeni sağlayacak teknikler öneriyor. 3. 'Yapmalısın'ları Yeniden Gözden Geçirmek: Hayatında 'yapmalısın', 'istemelisin', 'olmalısın' dediğin her şeyi bir listeye dök. Sonra kendine sor: "Ben gerçekten bunu istiyor muyum? Bunu bana kim söyledi? Neden yapmalıyım ki?" Genellikle bu 'yapmalısın'ların çoğunun bize uymayan, ama bilinçaltımıza yerleşmiş başkalarının düşünceleri olduğu ortaya çıkar. Onlardan vazgeçmek, inanılmaz bir enerji ve gerçek istekler için alan açar. 4. Küçük Adımlar ve Deneyler: Hemen her şeyi bir anda değiştirmeye çalışma. Küçük başla. Eğer uzun zamandır resim yapmak istiyorsan, bir defter ve kalem al. Yeni bir hobi denemek istiyorsan, deneme dersine kaydol. Önemli olan harekete geçmek, istediğin yönde küçük adımlar atmak. Her adım, bir hipotez testi, bir deneydir. Eğer bir şey yolunda gitmezse, bu dünyanın sonu değil, sadece bir deneyimdir. 5. İstek Günlüğü Tutmak: Aklına gelen her şeyi, ilk bakışta en garip veya gerçek dışı görünen istekleri bile yaz. Yazdıklarını tekrar oku, tekrarlayan temaları, konuları ara. Bu, kendini ve derin ihtiyaçlarını daha iyi anlamana yardımcı olacaktır. 6. 'İstemek' İçin Kendine İzin Vermek: En önemlisi, istemek için kendine izin vermek. Suçluluk duymadan, kendini sınırlamadan. İsteklerinin, başkalarının beklentilerinden veya genel kabul görmüş normlardan farklı olsa bile, var olma hakkı olduğunu kabul etmek. Bu, kendine saygı ve sevginin bir eylemidir.
Her Şeyim Var Ama Mutlu Değilim: Başarıların Ötesinde Anlam Arayışı
Bu 'her şeyim var ama mutlu değilim' paradoksu, modern dünyada çok yaygın. Tüketim ve başarı kültürü içindeyiz. Sürekli bize mutluluğun başarının bir sonucu olduğu söylenir: iyi bir iş, çok para, güzel araba, büyük ev, kusursuz aile. Bu hedeflere ulaşırız, onları elde ederiz ve sonra… mutluluğun hala orada olmadığını fark ederiz. Yuliya Pirumova, bu durumda sıklıkla 'hedonik adaptasyon' tuzağına düştüğümüzü açıklıyor. Bu, iyi olana hızla alıştığımız anlamına gelir. Yeni araba bir ay sonra keyif vermez, terfi altı ay sonra sıradanlaşır. Mutlu hissetmek için sürekli yeni bir başarı 'dozuna' ihtiyaç duyarız. Ama bu, sanki tuzlu suyla susuzluğu gidermeye çalışmak gibidir – ne kadar çok içersen, susuzluğun o kadar artar. Sorun şu ki, mutluluğu yanlış yerde arıyoruz. Dışsal göstergelerde arıyoruz, oysa mutluluk çok daha derinde – içsel durumlarımızda, hayatta bulduğumuz anlamda yatar. Peki, her şeyim var ama mutlu değilim gibi hissediyorsan ne yapmalısın? 1. Dışsal Kovalalamayı Bırak: Başkalarının kurallarına göre 'başarı' peşinde koşmanın boş bir yol olduğunu fark et. Odağını 'sahip olduklarımdan', 'kim olduğum' ve 'benim için gerçekten neyin önemli olduğundan' yana kaydırmaya başla. 2. Sonuç Değil, Faaliyette Anlam Bul: Sadece hedefe ulaşmakla kalma, hedefe ulaşma sürecinin kendisinden keyif al. Sana statü veya büyük para kazandırmasa bile, kendi başına yapmaktan keyif aldığın bir şey bul. Bu yaratıcılık, gönüllülük, başkalarına yardım etme, yeni bir şeyler öğrenme olabilir. 3. Şükran Pratiği Yap: Her gün minnettar olduğun birkaç şey bul. Bu, sahip olduklarını takdir etmene ve eksiklikten bolluğa odaklanmanı değiştirmene yardımcı olur. 4. Derin İlişkiler Kur: Gerçek mutluluk genellikle başkalarıyla olan ilişkilerimizin kalitesiyle bağlantılıdır. Sevdiklerimizle geçirdiğimiz zaman, samimi iletişim, destek – bunlar parayla satın alınamayacak şeylerdir. 5. Kusurluluğu Kabul Et: Hayat asla mükemmel olmaz. Kendi kusurlarını, hatalarını, zorluklarını kabul etmek de mutluluğa giden yolun bir parçasıdır. Ulaşılamaz bir ideale ulaşmaya çalışma, olduğun halinle kendini takdir et. Pirumova'nın kitabı, böyle bir içsel arayışa bir davettir. Sihirli bir hap vaat etmiyor ama bu aramayı kendin başlatman için araçlar sunuyor.
'Kırılgan İnsanlar' ve Kırılganlığın Gücü: Neden Kendin Olmak Önemli?
Yuliya Pirumova'nın ilk kitabının adı, "Kırılgan İnsanlar", kendi kendini açıklıyor. Çoğu zaman güçlü, yıkılmaz, her zaman kendine güvenen biri gibi görünmeye çalışırız. Ama bu güç maskesinin ardında genellikle korku, güvensizlik, incinebilirlik gizlenir. Ve garip bir şekilde, bu 'kırılganlık', bu incinebilirlik, bizim gerçek gücümüz olabilir. Kırılganlığımızı göstermekten korkmayı bıraktığımızda, gerçek oluruz. Tüm zayıflıklarımız ve kusurlarımızla kendimiz olabiliriz. Ve bu, paradoksal olarak bizi daha güçlü kılar, çünkü sahte bir imajı sürdürmek için harcadığımız enerjiyi boşa harcamayız. Yuliya Pirumova, çalışmalarında sıklıkla kırılganlığımızı kabul etmenin önemini vurgular: Kırılganlık Zayıflık Değildir. Bu, kendinle ve başkalarıyla dürüstlüktür. Kendini gerçek haliyle gösterme cesaretidir. Kırılganlığı Kabul Etmek Yakınlığın Kapılarını Açar. Başkalarına açıldığımızda, onların bizi gerçek halimizle görmelerine izin veririz. Bu, derin ve samimi ilişkilerin temelidir. Kırılganlık Öğrenmemizi ve Büyümemizi Sağlar. Bir şeyleri bilmediğimizi veya bir şeyden korktuğumuzu kabul ettiğimizde, yeni deneyimlere ve fırsatlara açılırız. Gerçek Güç Kendini Kabul Etmektir. Mükemmel olmak değil, tüm 'kusurlarımızla' kendimizi kabul etmektir. Bu kitap, bu düşüncenin bir devamı. 'İsteksizliğimizin', apatiğimizin, boşluk hissimizin de bizim bir parçamız olduğunu anlamamıza yardımcı oluyor. Ve bununla savaşmak, onu reddetmek veya yargılamak yerine, onu araştırabiliriz. Hangi işlevi gördüğünü, arkasında hangi korkuların yattığını ve bu yaraların nasıl iyileştirilebileceğini anlayabiliriz. Kendimizi 'yanlış' olmakla suçlamayı bıraktığımızda, muazzam bir kaynak serbest bırakırız. Bu kaynak, gerçek isteklerimizi duymak ve onlara doğru ilerlemek için kullanılabilir. Yol kolay olmayabilir ama başkasının dayattığı bir yol değil, kendi yolumuz olacaktır.
