Summio

Aklat

Maus II

Isang malalimang pagsusuri sa 'Maus II' ni Art Spiegelman, tinatalakay ang nakapanlulumong pamana ng Holocaust sa pamamagitan ng pananaw ng kanyang ama, si Vladek, at ang masalimuot na ugnayan ng ama at anak.

10 min basahin

Available sa

Preview ng buod

Maus II: Ang Bigat ng Alaala at ang Pamana ng Pagsasalaysay

Alam mo ba yung pakiramdam na may mabigat kang tinatago sa puso mo, tapos kailangan mo itong sabihin pero parang ang hirap-hirap? Ganyan yung pakiramdam ko habang binabasa ko itong "Maus II" ni Art Spiegelman. Hindi ito basta-basta lang na kuwento; ito yung pangalawang bahagi ng graphic novel niya tungkol sa tatay niyang si Vladek, isang survivor ng Holocaust. Sobrang bigat, puno ng emosyon, at isa talaga sa pinaka-impactful na nabasa ko. Susubukan nating himayin kung ano ba talaga ang nagpapaganda dito, yung mga detalye sa buhay ni Vladek pagkatapos ng giyera, kung paano niya hinarap lahat ng pinagdaanan niya, at paano lahat yun nakaapekto kay Art, yung anak niya at ang mismong gumawa ng libro.

Ang Bigat ng Kung Ano ang Sumunod

Kung sa "Maus I" nabigyan natin ng pansin yung mga nakakakilabot na karanasan ni Vladek noong mismong Holocaust—yung mga ghetto, concentration camps, yung takot na walang tigil—sa "Maus II" naman, makikita natin kung paano sinubukan ni Vladek at ng asawa niyang si Anja na buuin muli ang buhay nila pagkatapos ng giyera. Pero teka muna, yung salitang "buuin muli" ay medyo kumplikado dito. Hindi naman bigla na lang na wala na lahat ng problema. Malayo doon. Isa sa mga pinaka-tumimo sa akin sa "Maus II" ay kung paano yung trauma ay hindi lang basta nagtatapos kapag natapos na ang giyera. Buhay si Vladek, malaya na siya, pero dala-dala niya yung napakabigat na pasanin. Paulit-ulit niyang binabalikan yung pinakamalulungkot na bahagi ng buhay niya, at ramdam na ramdam mo kung paano yun nakaaapekto sa lahat ng kilos niya. Para siyang laging nag-aalala (paranoid), sobrang tipid siya sa lahat (na kahit sa "Maus I" ramdam na natin, dito lalo pang lumala), at nahihirapan siya sa depression at anxiety. Parang yung giyera, nag-iwan ng mga sugat na hindi nakikita pero kasing lalim, kung hindi man mas malalim pa, kaysa sa mga pisikal na marka. Si Anja naman, yung asawa niya, ay malalim din ang naging epekto sa kanya. May sarili siyang pinagdadaanan sa mental health niya, at makikita natin kung gaano siya nahirapan sa depression. Nakakalungkot isipin, pero nagpakamatay siya, at ito yung naging malaking pagbabago sa libro at sa buhay ni Art. Yung pagkamatay ng nanay niya ay isang bagay na paulit-ulit na binabalikan ni Art. Dahil ba sa Holocaust? O dahil lang talaga sa buhay? Isang tanong na bumabagabag sa kanya.

Vladek: Ang Kuwento ng Nakaligtas, Isinalaysay at Muling Isinalaysay

Ang layunin ni Art ay isulat yung kuwento ng tatay niya, di ba? Pero hindi ito yung tipong diretso lang. Si Vladek mismo ang nagkukwento kay Art, at si Art naman ang gumuguhit. Yung mismong pagiging artist at subject ng kuwento ay mag-ama—yan yung kakaiba sa "Maus." Sa "Maus II," makikita natin yung buhay ni Vladek pagkatapos ng giyera sa Queens, New York. Sinusubukan niyang kumita, nahihirapan siya sa pag-iipon niya ng mga gamit (hoarding), at madalas, mahirap siyang kasama. Yung "survivor mentality" niya ay nakatanim na sa kanya, na maiintindihan mo naman, pero minsan, nagmumukha siyang makasarili o walang pakiramdam kay Art. Isipin mo yung relasyon ni Vladek sa pera. Bawat sentimo iniipon niya, laging nag-aalala na mauubusan siya. Hindi lang ito dahil sa pagiging kuripot niya; direkta itong resulta ng naranasan niyang gutom at kakulangan. Nakita niyang kinuha lahat sa kanya, kaya ngayon, kapit na kapit siya sa kung anuman ang mayroon siya. Nakikita ito ni Art, at sinusubukan niyang intindihin, pero nagkakaroon din ng tensyon sa pagitan nila. Ibang mundo ang ginagalawan ni Art, mundo ng kasaganaan, at hindi niya lubos maintindihan yung lalim ng takot ng tatay niya. Tapos, yung mismong pagkukuwento ni Vladek. Hindi ito yung tipong maayos na sunod-sunod. Puno ito ng paglihis ng usapan, pag-uulit, at minsan, pagkakasalungatan. May sasabihin siya kay Art, tapos mamaya, baka iba na yung maalala niya o iba yung bigyan niya ng diin. Hindi ibig sabihin nito na sinasadya ni Vladek na magsinungaling; ganun talaga ang memorya, lalo na ang memorya ng trauma. Sinusubukan ng utak na iproseso yung mga hindi kayang tanggapin na karanasan, kaya minsan, nagiging pira-piraso ito, minsan naman, nagfi-fixate ito sa ilang mga imahe o pangyayari. Kailangang pagdaanan ito ni Art, sinusubukan niyang buuin yung katotohanan mula sa madalas na hindi mapagkakatiwalaang mga pag-alala ng tatay niya.

Art: Ang Anak, Ang Alagad ng Sining, Ang Pabigat na Hudyo

Ang sariling paglalakbay ni Art ay sentro sa "Maus II." Hindi lang siya basta tagamasid; malalim ang partisipasyon niya sa kuwento, bilang anak at bilang mismong lumikha ng komiks. Nakikipagbuno siya sa sarili niyang pagkakakilanlan bilang isang Hudyo, sa sarili niyang mga pag-aalala, at sa kanyang pagkakasala. Malaking tema para kay Art ang pagkakasala. Nakakaramdam siya ng guilt dahil siya ay nabuhay, samantalang ang kuya niyang si Richieu ay hindi. Nakakaramdam siya ng guilt dahil maayos ang buhay niya samantalang ang tatay niya ay nagdusa nang husto. Nakakaramdam siya ng guilt dahil sa pagpapakamatay ng nanay niya. At nakakaramdam siya ng guilt dahil sa mismong proseso ng paggawa ng "Maus." Literal na iginuguhit niya ang sakit ng tatay niya, kumikita siya mula rito sa isang paraan, at palagi niyang alam yung delikadong balanse na ginagawa niya. May isang sikat na eksena sa "Maus II" kung saan nagkaka-breakdown si Art. Sobra na yung pressure sa pagtapos ng libro, sa mga demands ng tatay niya, sa sarili niyang mga emosyonal na bagahe. Literal siyang bumagsak at napunta sa isang sanitarium, katulad ng tatay niya na nagpunta rin doon pagkatapos ng giyera. Napakalakas ng momentong ito dahil ipinapakita nito na hindi lang pala kay Vladek ang trauma; kumakalat ito at naaapektuhan si Art sa malalim na paraan. Nakakaranas siya ng sarili niyang uri ng pagdurusa, na nagmumula sa pamana ng Holocaust. Nahihirapan din si Art kung paano ilalarawan ang tatay niya. Mahal niya si Vladek, pero nahihirapan din siya dito. Gusto niyang maging tapat tungkol sa mga pagkakamali at paghihirap ni Vladek, pero ayaw din niyang ipagkanulo siya o pagmukhaing masama. Kitang-kita ang internal conflict na ito sa buong libro. Sinusubukan niyang igalang ang kuwento ng tatay niya habang isinasalaysay din ang buong kuwento, kasama na lahat ng hindi maganda.

Ang Daga, Ang Pusa, at Ang Pantao

Ang paggamit ni Spiegelman ng mga hayop para irepresenta ang iba't ibang nasyon ay isang napakatalino, bagama't nakakabagabag, na paraan. Ang mga Hudyo ay daga, ang mga Nazi ay pusa, ang mga Polish ay baboy, at ang mga Amerikano ay aso. Agad na nagtatakda ang visual metaphor na ito ng power dynamic at binibigyang-diin ang dehumanization na nangyari noong Holocaust. Ang mga pusa ang nangingisda sa mga daga, at madalas, nagbubulag-bulagan ang mundo. Pero nilalalim pa ito ng "Maus II." Bagama't daga si Vladek, isa rin siyang kumplikadong tao na may sariling mga prejudice at pagkukulang. Minsan, nahihirapan siyang magtiwala sa mga hindi Hudyo, na lubos na nauunawaan dahil sa mga naranasan niya. Nakakabanggaan niya ang kapitbahay niyang Polish, si Mrs. Kroman, sa mga tila maliliit na bagay, at ang mga interaksyong ito ay nagpapakita ng natitirang kawalan ng tiwala at galit na iniwan ng giyera. Gayundin, ang mga pakikipag-ugnayan ni Art sa ibang mga karakter, tulad ng asawa niyang si Francoise (na inilalarawan bilang isang French rabbit), ay nagpapakita ng kumplikasyon ng mga relasyon sa ilalim ng anino ng makasaysayang trauma. Suportado siya ni Francoise, pero isa rin siyang outsider sa direktang karanasan ng nakaraan ni Vladek, at minsan, ipinapasa ni Art ang sarili niyang mga pag-aalala kay Francoise.

Ang Hindi Tapos na Kalikasan ng Trauma at Alaala

Ang nagpapatatag sa "Maus II" ay ang pagtanggi nito sa madaling sagot o sa isang malinis at masayang pagtatapos. Nakaligtas si Vladek, pero hindi niya "nalampasan" ang Holocaust. Nagpatuloy si Art sa kanyang trabaho, pero hindi niya basta nalutas ang kanyang pagkakasala o ang kumplikadong relasyon niya sa kanyang ama. Wala na si Anja, at ang kawalan niya ay isang patuloy na kirot. Nagtatapos ang libro sa paglalakad nina Vladek at Art, at muling iginiit ni Vladek ang pagmamahal niya kay Art, na nagsasabing, "I’m glad I’m your father." Sumagot si Art, "I’m glad you’re my father too." Isang sandali ng koneksyon, isang maikling pahinga mula sa sakit. Pero kahit na noon, agad na nagtanong si Art, "Dad, can I ask you a few things about your life?" Bumalik na siya sa pagdodokumento, pabalik sa trabaho, dahil ang kuwento ay hindi kailanman tunay na tapos. Ang nakaraan ay laging naroroon. Ang patuloy na kalikasan ng trauma at alaala na ito ang marahil pinaka-malalim na aral. Ipinapakita nito na ang paghilom ay hindi tungkol sa paglimot o pagbura ng nakaraan, kundi tungkol sa pag-aaral na mabuhay kasama nito, pag-unawa sa epekto nito, at paghahanap ng mga paraan para kumonekta at umusad, gaano man ito hindi perpekto.