Summio

Kitap

Yerleşik Öğrenme

Bu kitap, öğrenmenin uygulamalar topluluklarına derinden entegre olmuş sosyal bir süreç olduğunu savunarak, durumsal öğrenmeyi inceliyor.

14 dk okuma

Mevcut diller

Özet önizlemesi

Öğrenmenin Toplumsal Dansı: Jean Lave ve Etienne Wenger'den Durumsal Öğrenme

Selamlar! Bugün sizlerle, Jean Lave ve Etienne Wenger'in yazdığı ve öğrenme şeklimizi tamamen değiştiren o etkili kitaptan bahsedeceğim. Kütüphanelerin tozlu raflarını ve tek başına yapılan çalışma seanslarını bir kenara bırakın bir süreliğine. Bu arkadaşlar, öğrenmenin sadece zihinsel bir aktivite olmadığını, temelde sosyal bir şey olduğunu savunuyorlar. Buna durumsal öğrenme diyorlar ve her şey, öğrenmeye çalıştığımız şeyi fiilen uygulayan bir topluluğun içinde yaparak öğrenmemizle ilgili. Bir ebe olmak istediğinizi hayal edin. Dünyadaki bütün kitapları okuyabilirsiniz ama gerçekten öğrenmeniz için, o odada bulunmanız, deneyimli ebelerin gözü altında yardım etmeniz, gözlemlemeniz ve uygulamalı deneyim kazanmanız gerekir. İşte buradaki temel fikir bu: öğrenme, sosyal katılımın dokusuna işlenmiş durumda. Sadece bilgi depolamak değil; daha büyük bir parçası haline gelmek.

Ana Fikir: Meşru Periferik Katılım (LPP)

Peki, bu işin sırrı ne? Yazarlar, kısaca Meşru Periferik Katılım (Legitimate Peripheral Participation - LPP) adını verdikleri bir kavram ortaya atıyorlar. Biraz akademik geliyor, biliyorum ama kalın yanımda çünkü yeni başlayanların bir topluluğa nasıl entegre olduklarını ve onun yollarını nasıl öğrendiklerini tanımlamanın gerçekten harika bir yolu. LPP temelde, yeni birinin bir topluluğun 'kenarlarından', yani 'periferisinden' başlayıp, zamanla deneyimli üyeler, yani 'eski kurtlar' gibi daha tam katılımcı hale gelme sürecidir. Bunu bir çıraklık gibi düşünün, ama çok daha geniş kapsamlı. Belirli bir şeyi yapan bir gruba katıldığınız hemen hemen her türlü öğrenme biçimine uygulanabilir. 'Meşru' kısmı süper önemli – bu, sizin kenardaki katılımınızın bile değerli olduğunun ve topluluğun hedeflerine katkıda bulunduğunun kabul edildiği anlamına gelir. Siz sadece rastgele bir gözlemci değilsiniz; en başından beri küçük de olsa bir yeriniz ve rolünüz olan bir öğrencisiniz. Lave ve Wenger bunu açıklamak için büyüleyici örnekler kullanıyorlar: Ebelik: Yeni ebe adaylarının, daha basit görevlerle başlayıp, güven ve beceri kazandıkça giderek daha fazla sorumluluk alarak deneyimli ebelerin yanında yardım ederek nasıl öğrendikleri. Gemi Subayları (Dümenciler): Yeni subayların, deneyimli kaptanlar ve mürettebatla birlikte çalışarak, karmaşık sosyal dinamikleri ve gereken pratik bilgiyi anlayarak denizcilik ve komuta işlerini nasıl öğrendikleri. Kasaplar: Çırakların, deneyimli kasaplardan gözlemleyerek, aletleri kullanarak ve zanaatı anlayarak uygulamalı deneyim yoluyla kasaplık zanaatını nasıl öğrendikleri. Terziler: Bireylerin, usta terzilerin rehberliğinde ölçüm yapmayı, kesmeyi ve dikmeyi öğrenerek bir terzi dükkanında çalışarak nasıl terzilik becerileri kazandıkları. Adsız Alkolikler (AA): İyileşme sürecindeki insanların AA toplantılarına katılarak, deneyimlerini paylaşarak ve grubun pratiklerini ve bakış açılarını benimseyerek nasıl ayık yaşamayı öğrendikleri. İşin güzel yanı, bu örnekler -terzilik gibi yüksek vasıflı bir zanaattan AA gibi bir destek grubuna kadar- görünüşte çok farklı olsa da, katılım yoluyla öğrenmenin temel süreci aynıdır. Hepsi dışarıdan içeriye, acemilikten tam teşekküllü bir üyeliğe doğru hareket etmekle ilgilidir.

Neden Önemli: Ezberin Ötesinde

Bu durumsal öğrenme çerçevesi, öğrenmeyi sadece soyut bilgi edinme olarak gören geleneksel görüşten büyük bir kopuş. Bir şeyi, o bilginin gerçekten kullanıldığı gerçek dünya bağlamından kopuk olarak sadece okuyarak veya ders dinleyerek saf bir şekilde öğrenebileceğiniz fikrine meydan okuyor. Lave ve Wenger, bilginin, geliştirildiği ve kullanıldığı aktivite, bağlam ve sosyal toplulukla derinden iç içe geçtiğini savunuyorlar. Yani, bir ebe olmayı öğrenirken, bilgi sadece kafanızda değil; annenin, bebeğin, aletlerin ve diğer ebelerin etkileşiminde, yapma eyleminde bulunur. Vücuda yerleşiktir, sosyaldir ve durumsaldır. Bu perspektifin eğitim tasarımları, eğitim programları ve hatta kişisel gelişim düşüncemiz için büyük etkileri var.

Yeniden Başlayandan Eski Kurda Yolculuk

Bu LPP kavramını biraz daha açalım, çünkü kitabın kalbi bu. Dinamik bir süreci, bir tür öğrenme yörüngesini tanımlıyor. Bir yeniden başlayıcı olarak başlarsınız, yani gruba yeni katılmış ve henüz grubun tam bilgi, beceri ve kültürel anlayışına sahip olmayan birisiniz. İlk katılımınız genellikle sınırlıdır, belki sadece gözlemleme veya çok basit, iyi tanımlanmış görevleri yerine getirme şeklinde. Topluluk içinde deneyim kazandıkça ve ilişkiler kurdukça, pratiğin özüne doğru hareket etmeye başlarsınız. Daha karmaşık görevler üstlenirsiniz, anlayışınız derinleşir ve grubun sosyal yaşamına daha fazla entegre olursunuz. Artık sadece kenarda değilsiniz; daha aktif ve tanınmış bir katılımcı haline geliyorsunuz. Son olarak, sürekli katılım ile bir eski kurt olabilirsiniz; yani topluluğun pratikleri, normları ve değerleri hakkında derin bir anlayışa sahip biri. Eski kurtlar genellikle bilginin koruyucuları, yeniler için mentorlar ve topluluğun geleneklerini sürdürmede ve pratiklerini geliştirmede kilit figürlerdir. Bu hareket her zaman doğrusal değildir. İnsanlar ileri geri hareket edebilir veya belirli alanlarda uzmanlaşabilir. Ancak genel yön, daha az deneyimden daha fazla deneyime, dışarıdan bakmaktan tam dalmaya doğrudur.

Kimliğin Rolü

LPP'nin en derin yönlerinden biri, öğrenmeyi kimlik ile nasıl bağladığıdır. Daha fazla katıldıkça, benlik duygunuz değişmeye başlar. Kendinizi sadece bir öğrenci veya dışarıdan biri olarak değil, aynı zamanda gelişmekte olan bir ebe, gelecekteki bir dümenci veya iyileşme yolculuğuna aktif olarak katılan ayık bir alkolik olarak görmeye başlarsınız. Kimliğiniz, topluluğa katılımınız ve pratikleriniz tarafından şekillenir. Bu çok büyük bir şey! Bu, öğrenmenin sadece gerçekleri biriktirmek anlamına gelmediği anlamına gelir; sosyal bir bağlamda belirli bir tür insan olma sürecidir. Öğrendiğiniz beceriler, kazandığınız bilgi ve başkalarıyla etkileşim biçiminiz, o topluluğun bir üyesi olarak kimliğinizin oluşmasına katkıda bulunur. Tersine, mevcut kimliğiniz ve kendinizi nasıl algıladığınız, öğrenme sürecine nasıl dahil olduğunuzu etkileyebilir.

Uygulama Toplulukları: Sosyal Ekosistem

Lave ve Wenger, teorilerini uygulama toplulukları fikrine dayandırıyorlar. Bunlar sadece herhangi bir insan grubu değil; ortak bir çaba, ortak bir sorun kümesi veya bir tutku etrafında oluşan gruplardır. Bir uygulama topluluğunun üyeleri, yaptıkları bir şeyle ilgili bir endişeyi veya tutkuyu paylaşır ve düzenli olarak etkileşim kurdukça onu daha iyi yapmayı öğrenirler. Öğrenmenin temelini oluşturan bu paylaşılan pratiktir. Bu topluluklar içinde sürekli bir etkileşim vardır: İnsanlar: Yenilerinden eski kurtlara kadar üyeler. Pratik: Topluluğu tanımlayan paylaşılan faaliyetler, beceriler, bilgiler ve değerler. Topluluk: Pratiğin sürdürülmesini ve aktarılmasını sağlayan sosyal yapı, ilişkiler ve normlar. Bu topluluklar, öğrenmenin gerçekleşmesi için bağlamı, kaynakları ve sosyal destek sistemini sağlar. LPP'nin gelişebileceği verimli zemindirler.