Podgląd streszczenia
Uczenie się przez działanie: Chodzi o społeczność!
Cześć! Wkręciłem się ostatnio w super ważną książkę autorstwa Jean Lave i Etienne Wengera i totalnie zmieniła ona moje spojrzenie na naukę. Zapomnijcie na chwilę o zakurzonych podręcznikach i samotnych sesjach nauki. Ci ludzie argumentują, że uczenie się to nie jakaś odizolowana aktywność umysłowa; to fundamentalnie coś społecznego. Nazywają to uczeniem się sytuacyjnym, i chodzi w tym o to, jak uczymy się przez działanie w społeczności ludzi, którzy faktycznie praktykują to, czego próbujemy się nauczyć. Wyobraźcie sobie, że próbujecie nauczyć się być położną. Możecie przeczytać wszystkie książki świata, ale tak naprawdę nie uczycie się, dopóki nie jesteście w pokoju, asystując, obserwując i zdobywając praktyczne doświadczenie pod czujnym okiem doświadczonych położnych. To jest sedno tej idei: nauka jest wpleciona w tkankę społecznego uczestnictwa. Nie chodzi tylko o przyswajanie informacji; chodzi o stawanie się częścią czegoś większego.
Wielka Idea: Legitymne Uczestnictwo Peryferyjne (LPP)
Jaki jest sekretny składnik? Autorzy wprowadzają koncepcję zwaną Legitymnym Uczestnictwem Peryferyjnym, w skrócie LPP. Brzmi trochę akademicko, wiem, ale zostańcie ze mną, bo to w zasadzie super fajny sposób na opisanie, jak nowicjusze integrują się ze społecznością i uczą jej zwyczajów. LPP to w zasadzie proces, w którym ktoś nowy zaczyna na krawędziach, czyli na 'peryferiach', społeczności i stopniowo przesuwa się w kierunku pełniejszego uczestnictwa, stając się coraz bardziej podobnym do doświadczonych członków, czyli 'starych wyjadaczy'. Pomyślcie o tym jak o praktyce, ale w znacznie szerszym zakresie. Dotyczy to niemal każdego rodzaju nauki, gdzie dołączasz do grupy, która robi coś konkretnego. Część 'legitymne' jest super ważna – oznacza, że wasze uczestnictwo, nawet na peryferiach, jest uznawane za wartościowe i przyczynia się do celów społeczności. Nie jesteście tylko przypadkowymi obserwatorami; jesteście uczniami, którzy mają swoje miejsce i rolę, jakkolwiek małą, od samego początku. Lave i Wenger używają fascynujących przykładów do zilustrowania tego. Analizują: Położne: Jak aspirujące położne uczą się, asystując doświadczonym, zaczynając od prostszych zadań i stopniowo przejmując więcej odpowiedzialności w miarę zdobywania pewności siebie i umiejętności. Oficerowie statków (Kwatermistrzowie): Jak nowi oficerowie uczą się tajników nawigacji i dowodzenia, pracując u boku doświadczonych kapitanów i załogi, rozumiejąc złożoną dynamikę społeczną i praktyczną wiedzę wymaganą. Rzeźnicy: Jak praktykanci uczą się fachu rzeźniczego poprzez praktyczne doświadczenie, obserwując techniki, posługując się narzędziami i rozumiejąc branżę od doświadczonych rzeźników. Krawcy: Jak jednostki uczą się krawiectwa, pracując w zakładzie krawieckim, ucząc się mierzyć, ciąć i szyć pod okiem mistrzów krawców. Anonimowi Alkoholicy (AA): Jak osoby wychodzące z nałogu uczą się żyć w trzeźwości, uczestnicząc w spotkaniach AA, dzieląc się doświadczeniami i przyjmując praktyki i perspektywy grupy. Co jest fajne, to fakt, że nawet jeśli te przykłady wydają się bardzo różne – od wysoce wykwalifikowanego rzemiosła, jak krawiectwo, po grupę wsparcia, jak AA – podstawowy proces uczenia się przez uczestnictwo jest taki sam. Chodzi o przejście od zewnątrz do środka, od bycia nowicjuszem do stania się pełnoprawnym członkiem.
Dlaczego to ważne: Poza pamięciowym uczeniem się
Cała ta rama uczenia się sytuacyjnego to duże odejście od tradycyjnego postrzegania nauki jako jedynie zdobywania abstrakcyjnej wiedzy. Kwestionuje ideę, że można nauczyć się czegoś wyłącznie czytając o tym lub słuchając wykładów, oderwanych od rzeczywistego kontekstu, w którym ta wiedza jest faktycznie wykorzystywana. Lave i Wenger argumentują, że wiedza jest głęboko spleciona z aktywnością, kontekstem i społecznością, w której jest rozwijana i używana. Tak więc, gdy uczysz się być położną, wiedza nie jest tylko w twojej głowie; jest w działaniu, w interakcji z matką, dzieckiem, narzędziami i innymi położnymi. Jest ucieleśniona, społeczna i sytuacyjna. Ta perspektywa ma ogromne implikacje dla projektowania edukacji, programów szkoleniowych, a nawet dla sposobu, w jaki myślimy o rozwoju osobistym.
Podróż od nowicjusza do starego wyjadacza
Rozłóżmy tę koncepcję LPP na czynniki pierwsze, bo to serce tej książki. Opisuje ona dynamiczny proces, rodzaj trajektorii uczenia się. Zaczynasz jako nowicjusz, ktoś, kto dopiero wchodzi do społeczności i jeszcze nie posiada pełnego zakresu wiedzy, umiejętności i zrozumienia kulturowego grupy. Twoje początkowe uczestnictwo jest często ograniczone, może polegać na obserwowaniu lub wykonywaniu bardzo prostych, jasno zdefiniowanych zadań. W miarę zdobywania doświadczenia i budowania relacji w społeczności zaczynasz przesuwać się w kierunku rdzenia praktyki. Podejmujesz bardziej złożone zadania, twoje zrozumienie pogłębia się, a ty stajesz się bardziej zintegrowany z życiem społecznym grupy. Nie jesteś już tylko na peryferiach; stajesz się bardziej aktywnym i uznanym uczestnikiem. W końcu, dzięki ciągłemu zaangażowaniu, możesz stać się starym wyjadaczem, kimś, kto ma głębokie zrozumienie praktyk, norm i wartości społeczności. Starsi wyjadacze są często strażnikami wiedzy, mentorami dla nowicjuszy i kluczowymi postaciami w utrzymaniu tradycji społeczności i ich rozwijaniu. Ten ruch nie zawsze jest liniowy. Ludzie mogą przesuwać się w przód i w tył, lub specjalizować się w pewnych obszarach. Ale ogólny kierunek jest od mniejszego doświadczenia do większego, od patrzenia z zewnątrz do pełnego zanurzenia.
Rola tożsamości
Jednym z najbardziej głębokich aspektów LPP jest to, jak łączy naukę z tożsamością. W miarę jak uczestniczysz coraz bardziej, twoje poczucie własnego ja zaczyna się zmieniać. Zaczynasz postrzegać siebie nie tylko jako studenta czy outsidera, ale jako rodzącą się położną, przyszłego kwatermistrza, czy osobę wychodzącą z uzależnienia, aktywnie zaangażowaną w swoją podróż do trzeźwości. Twoja tożsamość jest kształtowana przez twoje uczestnictwo w społeczności i jej praktyki. To jest ogromne! Oznacza to, że nauka to nie tylko gromadzenie faktów; to stawanie się pewnym rodzajem osoby w kontekście społecznym. Umiejętności, których się uczysz, wiedza, którą zdobywasz, i sposób, w jaki wchodzisz w interakcje z innymi, wszystko to przyczynia się do kształtowania twojej tożsamości jako członka tej społeczności. I odwrotnie, twoja istniejąca tożsamość i sposób, w jaki postrzegasz siebie, mogą wpływać na to, jak angażujesz się w proces uczenia się.
Społeczności praktyków: Ekosystem społeczny
Lave i Wenger osadzają swoją teorię w idei społeczności praktyków. To nie są po prostu jakiekolwiek grupy ludzi; to grupy, które tworzą się wokół wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego zestawu problemów lub pasji. Członkowie społeczności praktyków dzielą troskę lub pasję do czegoś, co robią, i uczą się robić to lepiej, wchodząc w regularne interakcje. To właśnie ta wspólna praktyka stanowi podstawę uczenia się. W ramach tych społeczności istnieje ciągła interakcja: Ludzie: Członkowie, od nowicjuszy po starych wyjadaczy. Praktyka: Wspólne działania, umiejętności, wiedza i wartości, które definiują społeczność. Społeczność: Struktura społeczna, relacje i normy, które umożliwiają podtrzymanie i przekazanie praktyki. Tych społeczności zapewniają kontekst, zasoby i system wsparcia społecznego dla uczenia się. Są żyznym gruntem, na którym LPP może rozkwitać.
