Summio

YouTube videosi

Oskar: dunyoning bosh kinomukofoti atrofidagi buyuk fitna. Mafiya, masonlar, aktrisalarning halokati, janjallar, Ebsteyn

Oskar tarixi — bu shunchaki qizil gilamdagi yorqinlik emas, balki dunyoning bosh kino mukofotini shakllantirgan qorong‘u sirlar, janjallar, mafiya va insoniy fojialar haqida ham hikoya qiladi.

13 daq. o‘qish

Mavjud tillar

Qisqacha mazmun parchasi

Оскар: Улуғ орзулар фабрикаси ва унинг қоронғу сирлари

Ассалому алайкум, дўстлар! Бугун сизлар билан Ҳолливуд ва унинг энг асосий мукофоти — «Оскар» мукофоти оламига саргузаштли, баъзида эса ҳақиқатан ҳам даҳшатли саёҳат қиламиз. Тайёр бўлинг, чунки кўрадиган нарсаларингиз «орзулар фабрикаси» ҳақидаги тасаввурингизни ўзгартириб юбориши мумкин. Бу фақат кино ҳақида эмас, балки ҳокимият, пул, интригалар, мафия, масонлар ва, афсуски, кўплаб истеъдодларнинг ҳалокати ҳақидаги ҳикоядир.

Кириш: Ёш юлдуз учун жаҳаннамнинг бошланиши

Тасаввур қилинг, 1938 йил. Лос-Анжелес. Оиладаги камбағалликка қарамай, театр саҳнасидан узилмаган ўн беш ёшли Жуди Гарланд «бахтли ҳаётга йўлланма» олди, назаримизда. Уни Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) гигант студиясининг бошлиғи, кино саноатининг ҳақиқий худоси Луис Майер «Оз ерининг ўлчами» фильмида бош ролга танлади. Майер кимнидир шуҳрат чўққисига кўтариши ёки кимнингдир тақдирини бузиши мумкин эди. Аммо Жуди учун бу шунчаки жаҳаннамнинг бошланиши эди. Суратга олишнинг олти ойи азобга айланди: кунига 18 соатлик иш, баъзан ухламай уч кун. Диета-чи? Майернинг сўзларига кўра, Жуди фақат товуқ шўрваси, қора қаҳва, сигарета ва... таблеткалар билан озиқланиши керак эди. Ҳа, айнан таблеткалар унинг «муваффақияти»нинг калит элементига айланди. Ҳар куни ўн беш ёшли қизга чарчаб йиқилмаслиги учун амфетаминлар, кечаси эса қандайдир ухлаб қолиш учун барбитуратлар берилди. Натижада у махсус ёшлар учун «Оскар»ни қўлга киритди ва MGM билан кўп йиллик шартнома имзолади. Аммо бу шунчаки бошланиши эди. Кейинги бутун ҳаёти студияга тегишли бўлди. Бу режим йиллар давом этди, суиқасдга уринишлар ва руҳий касалликларга олиб келди. Студия даволанишдан манфаатдор эмас эди — бу узоқ вақт талаб қиларди ва суратга олиш ишларига халақит берарди. Жудининг танаффуслардан сўнг тезкор ишга қайтариш учун уни шифохонада электрошокли терапия билан қўрқитиш анча самарали эди.

Тезис 1: Ҳолливуд — инсофсиз машина

Жуди Гарланднинг иши истисно эмас, балки қоида эди. Ёш Ҳолливуд пул ишлашнинг инсофсиз машинаси эди. Юлдузларни дам олиш кунларисиз ишлатиб, сувдек ичиб юборишган. Саноат бошлиқлари томонидан актрисаларнинг зўрланиши оддий ҳол бўлган. Ҳомиладор аёлларни ноқонуний абортга мажбурлашган, ноқулай одамларни эса худди ўз жонига қасд қилгандек қилиб ўлдириб юборишган. Прессага кўп гапирадиганларни руҳий шифохоналарга жўнатишган ёки ҳатто лоботомия қилишган. Актёрлар заҳарли грим, наркотик ва алкоголь дозаларидан, каскадёрлар эса суғуртасиз хавфли трюклардан ҳалок бўлишган. Бу кир ювишни яшириш учун студиялар пресса, полиция ва ҳукуматни порахўрлик қилишган. Махсус «фиксер»лар жасадларни кўмишган ва ҳатто машҳурлар бир-бирини ўлдириб қўйган муаммоларни ҳал қилишган.

Тезис 2: Оскар — назорат ва манипуляция воситаси

Пресса ва жамоатчиликнинг босими остида, шунингдек, ишчиларнинг ўз ҳақ-ҳуқуқлари учун кураши натижасида студиялар назоратни сақлаб қолиш йўлларини излаган. Айнан шу пайтда Луис Майер студиялар томонидан назорат қилинадиган Америка киноакадемиясини тузиш ва ҳар йили «Оскар» мукофотини топшириш маросимини ўтказишни ўйлаб топган. Унинг сўзлари оддий эди: «Кино ходимларини назорат қилишнинг энг яхши йўли — уларни медалларга ўраш». Оскар энг даҳшатли жиноятларни яширадиган обрўли ниқобга айланган.

Тезис 3: Оскар — жамият ва саноатнинг кўзгуси

«Оскар» маросими саноат мукофотидан сакрал маросимга, жанжаллар майдонига, сиёсий курашга ва айни пайтда — Америка киноси ва жамиятининг кўзгусига айланди. У нафақат лоскни, балки энг кўркам қоронғу томонларни ҳам акс эттириб, кинонинг одамлар онгига таъсир қилувчи кучли воситага қандай айланганини кўрсатади.

Тезис 4: Реалликни сотувчи саноат

Ҳолливуд нафақат фильмларни, балки реалликнинг версияларини сотишни ўрганиб олди. Бу ерда мафия, студия бошлиқлари, актёрлар, политтехнологлар, режиссёрлар — барчаси оммавий фикрлаш архитекторлари бирлашади. Жанжаллар, ёпиқ эшиклар ортидаги келишувлар, манипуляциялар, зўравонликни нормаллаштириш — буларнинг ҳаммаси қизил гилам остида содир бўлади.