Summio

Aklat

Papa Juan XXIII, Pastol ng Modernong Mundo

Sinusuri ng aklat na ito nang malalim ang buhay ni Pope John XXIII, tinatalakay kung paano hinubog ng kanyang simpleng pinagmulan ang kanyang mapagbagong pagkapapa at ang kanyang mahalagang papel sa pagpapanibago ng Simbahang Katolika.

15 min basahin

Available sa

Preview ng buod

Papa Juan XXIII: Ang Pastol na Nagbukas ng mga Bintana ng Simbahan

Uy, kumusta kayo! Ngayon, pag-uusapan natin ang isang napakagandang aklat ni Peter Hebblethwaite, ang "Pope John XXIII, Shepherd of the Modern World." Isipin mo 'to: isang lalaking lumaki sa simpleng pamilyang magsasaka, tapos siya pa ang naging instrumento para baguhin ang isa sa pinakamatanda at pinakamalaking institusyon sa mundo – ang Simbahang Katoliko. Si Angelo Roncalli, na naging Papa Juan XXIII, ang tinutukoy natin. Hindi lang ito basta biography; parang nakikipagkwentuhan lang tayo tungkol sa isang tao na, kahit galing sa tradisyonal na kapaligiran, ay may kakaibang kakayahang kumonekta sa mga tao at tumingin sa mundo nang may bagong pananaw. Siya ang nagpatawag ng Second Vatican Council, at pramis, malaking bagay 'yun! Para siyang nag-reset button para sa Simbahan, para mas maging makabuluhan at, alam mo na, mas makatao para sa modernong panahon. Ang galing ng pagkakalikha ni Hebblethwaite sa buong buhay ni Roncalli. Makikita natin siya bilang bata, pari, diplomat, at sa huli, bilang Papa. Ang nakakatuwa ay kung paano niya ikinonekta ang mga unang karanasan ni Roncalli – 'yung simpleng pananampalataya, pagkakaisa sa komunidad, at ang hirap ng buhay sa bukid – sa mga desisyong ginawa niya kalaunan. Hindi naman bigla-bigla siyang naging radikal; parang ang buong buhay niya, ang kanyang mga karanasan, at ang likas niyang kabutihan ang nagtulak sa kanya na maniwala na kailangang buksan ng Simbahan ang mga bintana para makapasok ang sariwang hangin. Hindi siya takot sa modernong mundo; gusto niya itong makilala, unawain, at kausapin gamit ang lenggwahe nito.

Ang Tao sa Likod ng Tiara: Ang Maagang Buhay at Paghubog kay Angelo Roncalli

Bago pa siya naging Papa Juan XXIII, isa lang siyang Angelo Giuseppe Roncalli, ipinanganak noong 1881 sa Sotto il Monte, isang maliit na nayon sa hilagang Italya. At 'yung sinasabi kong maliit, maliit talaga. Ang pamilya niya ay mga tenant farmer, nagbubungkal ng lupa. Hindi ito galing sa marangyang angkan; ito 'yung tipong may lupa sa ilalim ng kuko, nagtatrabaho nang husto, umaasa sa pananampalataya at sa tulong ng komunidad. Talagang binibigyang-diin ito ni Hebblethwaite. Sa paglaki sa ganoong kapaligiran, natutunan mo ang pagkakaisa, ang pagbabahagi ng hirap, at ang kahalagahan ng simpleng pananampalataya. Nakikita mo ang mundo sa mata ng ordinaryong tao, ang kanilang mga saya, lungkot, at pag-asa. Ang karanasang ito, sa tingin ko, ay nanatili kay Angelo habambuhay. Nagbigay ito sa kanya ng likas na pag-unawa at pakikiramay sa karaniwang tao, na naging tatak ng kanyang pagiging Papa. Maaga siyang pumasok sa seminaryo, at hindi laging diretso ang landas niya. Naglingkod siya sa World War I, una bilang sergeant sa medical corps at pagkatapos bilang military chaplain. Isipin mo 'yun! Naglilingkod sa giyera, nakikita ang pinakamasamang bahagi ng sangkatauhan, pero nanatili pa rin sa pananampalataya at nagsisikap magbigay ng kapanatagan. Humubog din ito sa kanya. Nakaranas siya ng matinding pagdurusa at pagkawala, pero nakakita rin ng mga kahanga-hangang gawa ng katapangan at kabaitan. Malamang na pinatibay nito ang kanyang paniniwala sa pangangailangan ng kapayapaan at pag-unawa. Ang kanyang maagang pagkapari ay ginugol niya sa pastoral work sa Bergamo, isang lungsod na may sariling mga hamon sa lipunan at ekonomiya. Kilala siya sa pagiging madaling lapitan, sa pagbisita sa mga maysakit, at sa pakikipag-ugnayan sa mga tao mula sa iba't ibang antas ng buhay. Hindi lang siya isang malayo o misteryosong pigura na nakasuot ng kasuotan ng pari; isa siyang taong nakikisalamuha sa kanyang kawan, nakikinig sa kanila, at nagmamalasakit sa kanilang buhay. Mahalaga ang hands-on na karanasang ito. Natutunan niya na ang Simbahan ay hindi isang abstraktong konsepto; ito ay binubuo ng tunay na mga tao na may tunay na problema at tunay na pangangailangan.

Ang Paglalakbay ng isang Diplomat: Paglalayag sa Pandaigdigang Entablado

Nagkaroon ng malaking pagbabago sa buhay ni Roncalli nang siya ay italaga sa diplomatikong serbisyo para sa Holy See. Hindi lang ito pagbabago ng lugar; isa itong bagong mundo. Naglingkod siya sa Bulgaria at pagkatapos sa Turkey noong World War II, at kalaunan bilang Apostolic Nuncio (parang ambassador ng Papa) sa France pagkatapos ng digmaan. Napakahirap ng mga posisyong ito. Sa Bulgaria at Turkey, nakikipag-ugnayan siya sa mga Orthodox Christians at Muslim sa mga bansang dumaranas ng malawakang pagbabagong pampulitika at panlipunan. Ipinapakita ni Hebblethwaite kung paano, kahit sa mga mahirap at mapanganib na sitwasyon na ito, nakatuon si Roncalli sa pagbuo ng tulay. Hindi siya nandoroon para ipilit ang mga pananaw Katoliko kundi para isulong ang diyalogo, humanap ng common ground, at magbigay ng humanitarian aid kung kaya niya. Kilala siya sa pagtulong na mailigtas ang libu-libong Jewish refugees noong Holocaust sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga dokumentong Vatican, isang patunay ng kanyang tapang at pakikiramay. Ang kanyang pananatili sa France ay kumplikado rin. Ang France pagkatapos ng digmaan ay pinaghalong pagbangon at tensyon sa pulitika. Bilang kinatawan ng Vatican, kailangan niyang pamahalaan ang maselang ugnayan sa pagitan ng Simbahan at ng bagong gobyerno ng France, humaharap sa mga isyu ng impluwensya ng Simbahan sa isang sekularisadong lipunan. Nagawa niya ito gamit ang kanyang kilalang timpla ng diplomasya, init ng pagtanggap, at talas ng isip. Nauunawaan niya ang kahalagahan ng tact at pagbuo ng personal na relasyon. Hindi siya mahigpit na tagapagtanggol ng tradisyon; isa siyang negosyador, tagapakinig, isang taong naniniwala sa paghahanap ng solusyon sa pamamagitan ng usapan kaysa komprontasyon. Ang mga diplomatikong karanasang ito ay napakahalaga. Pinalawak nito ang kanyang pananaw, ipinakilala siya sa iba't ibang kultura at sistemang pampulitika, at pinahusay ang kanyang mga kasanayan sa komunikasyon at negosasyon. Higit sa lahat, malamang na pinatibay nito ang kanyang paniniwala na kailangang makipag-ugnayan ang Simbahan sa mundo, hindi nakahiwalay dito. Nakita niya mismo ang pagiging kumplikado ng mga pandaigdigang relasyon at ang pangangailangan para sa pag-unawa at kooperasyon. Ang pandaigdigang pananaw na ito ang kanyang dinala nang hindi inaasahang siya ay maging Papa.

Ang Hindi Inaasahang Papa: Eleksyon at Maagang Papacy

Nang mamatay si Pope Pius XII noong 1958, inaasahan ng mundo ang isa pang mahaba at tradisyonal na papacy. Tila ang College of Cardinals ay papabor sa isang ligtas, konserbatibong pagpipilian. At pagkatapos, biglang-bigla, si Angelo Roncalli ang nahalal. Nasa huling bahagi na siya ng kanyang 70s, itinuturing ng marami bilang isang pansamantalang pigura, isang mabait na matandang lalaki na marahil ay pananatilihin lang ang status quo sa loob ng ilang taon. Ang kanyang pangalang pagkapapa, Juan XXIII, ay mahalaga – hindi ito nagamit sa loob ng maraming siglo, na senyales ng paghihiwalay sa malapit na nakaraan at pagkilala sa mas malayong, marahil mas simpleng tradisyon. Ngunit walang sinuman, marahil kahit si Roncalli mismo, ang nakapag-isip ng mga pagbabagong magiging sanhi nito. Mula pa lang sa simula, iba na siya. Hindi siya nagtago sa loob ng mga pader ng Vatican tulad ng ilan niyang mga nauna. Bumisita siya sa mga kulungan, nakipag-usap siya sa mga ordinaryong tao, niyakap niya ang papel ng isang nakikita at madaling lapitang pastol. Mayroon siyang kahanga-hangang init at nakakatuwang pakiramdam ng pagpapatawa. Hindi siya natakot ipakita ang kanyang pagiging tao. Sikat ang kanyang sinabi, "Nagpasya kaming tumawag ng isang Ecumenical Council. Nagpasya kaming imbitahin ang mga hiwalay na kapatid upang hanapin ang pagkakaisa ng lahat ng mga Kristiyano. Nagpasya kaming magsalita sa mundo sa bagong paraan." Ito ay rebolusyonaryo! Ang huling ecumenical council, ang First Vatican Council, ay biglang natapos noong 1870 at nagtakda ng papal infallibility, na sa katunayan ay lumikha ng mga hadlang sa ibang mga denominasyon ng Kristiyano. Nagbibigay senyales si Juan XXIII ng isang ganap na naiibang direksyon. Ang kanyang eleksyon mismo ay isang sorpresa, at ang kanyang mga unang kilos ay mas nakakagulat pa. Tila kinakatawan niya ang diwa ng pagbabago at pagiging bukas mula pa sa unang araw. Hindi siya kumilos na parang isang malayo na monarko; kumilos siya na parang isang parokyal na pari na namumuno sa isang mas malaking kawan, at gusto niyang makipag-ugnayan sa bawat isa sa kanila.

Ang Pinakamatapang na Hakbang: Pagtitipon ng Second Vatican Council

Ito na 'yung pinakamalaki, mga kaibigan. Ang Second Vatican Council (madalas tawaging Vatican II) ang naging pamana ni Juan XXIII. Inanunsyo niya ito noong Enero 1959, ilang buwan lang matapos maging Papa. Ang reaksyon, kung sasabihin nang mahinahon, ay pagkabigla. Marami sa mga nasa hierarchy ng Simbahan ang naguluhan. Ano ang silbi nito? Maayos naman ang Simbahan, hindi ba? Hindi ba ang pokus ay sa pagtatanggol ng doktrina at pagpapanatili ng tradisyon? Bakit kailangang buksan ito sa mundo? Iba ang pananaw ni Juan XXIII. Nakakita siya ng mundong mabilis na nagbabago – sa teknolohiya, lipunan, pulitika. Naniniwala siyang kailangang umangkop ng Simbahan, mas epektibong maiparating ang mensahe nito, makipag-ugnayan sa modernong pag-iisip, at pagalingin ang mga pagkakahati sa loob ng Kristiyanismo at sa mas malawak na mundo. Sikat ang kanyang paggamit ng talinghaga na kailangan ng Simbahan na "buksan ang mga bintana" para makapasok ang sariwang hangin. Hindi siya nagsasalita tungkol sa pagtalikod sa doktrina; nagsasalita siya tungkol sa paghahanap ng mga bagong paraan para ipahayag ang mga walang hanggang katotohanan, para maging makabuluhan ang Ebanghelyo sa kasalukuyang buhay. Gusto niyang maging pastoral ang Konseho, hindi lang doktrinal. Gusto niyang tumuon ito sa relasyon ng Simbahan sa mundo, sa ekumenismo (diyalogo sa ibang mga Kristiyano), sa relasyon sa ibang relihiyon, sa kalayaan sa relihiyon, at sa pag-update ng liturhiya (ang paraan ng pagsamba). Ito ay isang radikal na paglihis mula sa mas depensibong postura na minsan ay ginamit ng Simbahan. Ang pagsisimula ng Konseho ay isang napakalaking gawain. Nangailangan ito ng mga taon ng paghahanda, konsultasyon, at debate sa pagitan ng mga obispo at teologo mula sa buong mundo. Si Juan XXIII, sa kabila ng kanyang edad at humihinang kalusugan, ang nagbigay ng bisyon at puwersa. Ginabayan niya ang proseso nang may banayad ngunit matatag na kamay, hinikayat ang bukas na talakayan at tiniyak na ang pokus ng Konseho ay mananatili sa pagbabago at diyalogo. Gusto niya na ang mga dokumento ng Konseho ay maging malinaw, madaling maunawaan, at direktang tumutugon sa mga pangangailangan ng mga modernong tao. Hindi siya interesado sa mga paghatol; interesado siya sa aggiornamento – isang pag-a-update.

Ang Epekto ng Konseho: Isang Simbahang Muling Inisip

Ang Vatican II, na nagpatuloy pagkatapos ng pagkamatay ni Juan XXIII sa ilalim ng kanyang kahalili na si Pope Paul VI, ay naglabas ng serye ng mga makabagong dokumento na muling humubog sa Simbahang Katoliko. Tinatalakay ni Hebblethwaite ang mga makabuluhang pagbabagong ito: Liturhiya: Marahil ang pinakapiniling pagbabago para sa maraming Katoliko ay ang pagbabago sa Misa. Ang liturhiya ay isinalin mula Latin patungo sa mga wikang ginagamit ng mga tao (tulad ng Filipino, Ingles, Espanyol, Pranses), na nagbigay-daan sa mas buong partisipasyon ng mga tao. Madalas na inilipat ang altar para ang pari ay nakaharap sa kongregasyon, na nagpapalakas sa pakiramdam ng komunidad. Ekumenismo: Nanawagan ang Konseho para sa rekonsilyasyon at kooperasyon sa ibang mga denominasyon ng Kristiyano. Kinilala nito na ang mga elemento ng katotohanan at kabanalan ay matatagpuan sa labas ng nakikitang hangganan ng Simbahang Katoliko, na nagbukas ng pinto para sa diyalogo at magkasanib na mga inisyatibo. Diyalogo sa Ibang Relihiyon: Hinikayat ng Konseho ang pakikipag-ugnayan sa ibang mga relihiyon, kinikilala ang mga ibinahaging halaga at espirituwal na pamana na umiiral sa pagitan ng iba't ibang pananampalataya. Ang deklarasyon na Nostra Aetate tungkol sa mga di-Kristiyanong relihiyon ay partikular na mahalaga, na nagpalakas ng mas mabuting ugnayan sa Judaismo at Islam. Kalayaan sa Relihiyon: Sa isang makabuluhang hakbang, idineklara ng Konseho na ang lahat ng tao ay may karapatan sa kalayaan sa relihiyon, batay sa dignidad ng tao. Nangangahulugan ito na pinatibay ng Simbahan na walang sinuman ang dapat pilitin na tanggapin ang isang pananampalataya o pigilan sa pagsasagawa ng sarili nilang pananampalataya. Ang Simbahan sa Modernong Mundo: Ang mga dokumento tulad ng Gaudium et Spes (Joy and Sorrows) ay tumugon sa relasyon ng Simbahan sa kasalukuyang lipunan, nakikipag-ugnayan sa mga isyu tulad ng katarungang panlipunan, kapayapaan, kasal, at kultura. Ang mga pagbabagong ito, siyempre, ay hindi lahat tinanggap nang walang pagtutol. Nagkaroon ng pagtutol at kalituhan. Ang ilan ay naramdaman na masyadong mabilis at malayo ang pagbabago ng Simbahan, na isinasakripisyo ang mga tradisyon nito. Ang iba naman ay naramdaman na hindi sapat ang mga pagbabago. Ngunit hindi maikakaila ang epekto. Tunay na binuksan ng Vatican II ang mga bintana, at patuloy na hinaharap at ipinapatupad ng Simbahan ang diwa nito simula noon. Ito ay nagmarka ng isang malalim na pagbabago mula sa mentalidad na parang kuta tungo sa isang mas bukas, mas nag-uusap, at mas nakikipag-ugnayang Simbahan.