Саммари үзіндісі
«Ақшасыз, тек әдепкі ойын!»: Гордон Корманның мектеп туралы күлкілі сагасына терең шолу
Гордон Корман орта мектептің шатақ, күлкілі, кейде таңғаларлықтай терең әлемін суреттеп беруде шебер екені белгілі, ал «Ақшасыз, тек әдепкі ойын!» кітабы – осының айқын дәлелі. Бұл кітап жай ғана әңгіме емес; бұл – бір топ бала, ақылға қонбайтын жарыс және мектептегі бос тиындардың қалай бірге жиналып, абсурд тудыратыны туралы бір серпінді саяхат. Мектеп ауласындағы әдеттегі драма туралы хикаяларды ұмытыңыз; бұл кітап оқиғаны әлденеше есе арттырып, энергиясы мен қызықтылығын бірдей береді. «Ақшасыз, тек әдепкі ойын!» кітабының өзегі – қарапайым, бірақ ессіз жарыс. Бұл жарыстың бастапқы идеясы өте қызықты: жергілікті дәмхананың иесі, мистер Старч есімді азамат, егер кімде-кім «Northgate Junior High» мектебінің аумағындағы әрбір тиынды жинап әкелсе, 10 000 доллар сыйақы беретінін жариялайды. Бұл тек сауда автоматтарындағы немесе еденге шашылған ақшалар емес; бұл мектепке түскен, ұмытылған қалталардан бастап шаң басқан шкафтардың түкпір-түкпіріне дейінгі әрбір тиын, бес тиын, он тиын және ширек доллар. Бұл жарыстың өзі – қазына іздеудің әмбебаб тартымдылығы мен үлкен сыйақының сөзсіз шақыруына сүйенген данышпандық идея. Оқиға бізді бірден осы жарыстың ортасына тастайды, әрбір тиынды іздеуге кіріскен, әр түрлі мінезді кейіпкерлермен таныстырады. Біз негізгі ойыншылармен, бұл үлкен тапсырманы әр түрлі себептермен орындауға бел буған оқушылар тобымен танысамыз. Бәріне амбициясы жоғары лидер, операцияның артындағы ақылды ой, күлкілі кейіпкер және еріксіз қатысушы – Корманның әңгімелерін соншалықты жақын ететін классикалық ансамбль бар. Олар супербаһадүрлер немесе данышпандар емес; олар – жай ғана қарапайым балалар, сондықтан олардың ізденісі соншалықты қызықты. Біз өзімізді немесе кем дегенде мектепте өткізген күндерімізді олардың қиындықтары мен жеңістерінде көреміз. «Ақшасыз, тек әдепкі ойын!» кітабының шынайы жарқырауы – бұл мектеп ауласынан әлдеқайда асып түсетін тақырыптарды зерттеуінде. Ең бастысы – ұжымдық әрекет және біріккен, тіпті болса да, абсурд мақсаттың күші. Мистер Старч жарысты жариялағанда, «Northgate Junior High» мектебі өзгереді. Бастапқыда бұл барлығының өз пайдасын ойлаған, ақшаны қампай жинауға ұмтылған жабайы жарыс болды. Бірақ күндер апталарға ұласып, тапсырманың мүмкін еместігі айқындала бастағанда, бір нәрсе өзгереді. Оқушылар, тіпті бір мүмкіндікке ие болу үшін, бірге жұмыс істеу керектігін түсіне бастайды. Бұл әдеттегі мектеп жобасы емес, мұнда ынтымақтастық тапсырылады; бұл ортақ, тартымды мақсаттан туындаған кездейсоқ, пайда болған ынтымақтастық. Кітап әртүрлі оқушылар тобын ортақ іс үшін біріктіретін, ортақ, тартымды мақсаттың индивидуалды айырмашылықтар мен ұсақ қарсылықтарды қалай жоятынын тамаша көрсетеді. Тағы бір маңызды тақырып – адам табиғатының болжаусыздығы және күтпеген кейіпкерлердің пайда болуы. Тиындарды іздеу жасырын қабілеттер мен таңғаларлық көшбасшылық қасиеттерді ашады. Әдетте көрінбейтін оқушылар кенеттен маңызды рөлдерді ойнай бастайды. Тыныш бала стратегия бойынша шебер болуы мүмкін, сыныптың клоуны
