Qisqacha mazmun parchasi
'Ishdan Bo'shashdan Oldin': Tadbirkorlik Erkinligiga Yo'l Nomasini Tuzish
Salom, do'st! Demak, siz 9 dan 5 gacha bo'lgan qattiq jadvaldan charchadingiz, shundaymi? Balki ofisdagi siyosatlar, cheksiz yig'ilishlar yoki o'z taqdiringizni boshqara olmaslik hissi sizni bezor qildi. Mashhur 'Boy Ota Kambag'al Ota' kitobining muallifi Robert T. Kiyosaki buni yaxshi tushunadi. O'zining 'Ishdan Bo'shashdan Oldin: Tadbirkorlik Erkinligingiz uchun Eng To'liq Qo'llanma' kitobida u asosan o'z biznesini qurishni orzu qilganlar uchun yo'l xaritasini chizib beradi. Bu shunchaki ishdan ketish haqida emas; bu aqlli ketish haqida. Kiyosakining yondashuvi – bu sakrashdan oldin tayyorgarlik, mentalitetni o'zgartirish va mustahkam poydevor qurishdir. U buni oson degani yo'q, lekin bu yo'l bilan haqiqiy moliyaviy erkinlik va hayotingiz ustidan to'liq nazoratga erishish mumkinligini ta'kidlaydi. Bu kitob – ruhlantiruvchi nutq va strategik sessiyaning uyg'unlashgan shakli. U hozirda ishda bo'lgan, lekin tadbirkorlikka intilayotgan, korporativ zinapoyadan ko'ra hayotda ko'proq narsa borligini his qilayotgan odamlar uchun mo'ljallangan. Kiyosaki tadbirkor sifatida muvaffaqiyat qozonish uchun zarur bo'lgan ko'nikmalar va mentalitet ko'pincha yaxshi xodim bo'lish uchun kerak bo'lganlardan farq qilishini ta'kidlaydi. U sizni hali ham soatlab ishda bo'lganingizda ham biznes egasi sifatida o'ylashga undaydi. Bu 'ishchi'dan 'biznes quruvchi'ga o'tish haqida. Shunday tasavvur qiling: yoshligimizdan yaxshi ta'lim olish, yaxshi ish topish va yaxshi xodim bo'lishga o'rgatishadi. Bu 'xodim mentaliteti'. Lekin tadbirkor bo'lish uchun 'biznes egasi mentalitetini' rivojlantirish kerak. Bu biznes qanday ishlashini, pul qanday aylanib yurishini va boshqalar to'lashga tayyor bo'lgan qiymatni qanday yaratishni tushunishni o'z ichiga oladi. Kiyosaki ta'kidlashicha, xodimdan biznes egasiga o'tish shunchaki tasodifiy sakrash bo'lmasligi kerak. Buning uchun rejalashtirish, o'rganish va ko'pincha, odatdagi maoshni olib turgan holda yon tomondan biznesingizni qurish talab qilinadi. Bu xavfni kamaytirish va muvaffaqiyat imkoniyatlarini oshirish haqida. Xo'sh, nega bu kitob muhim? Chunki Kiyosakining fikricha, ko'pchilik ishini tashlab biznes boshlaganlar iste'dod yoki yaxshi g'oya yo'qligi uchun emas, balki to'g'ri tayyorgarlik va mentalitet yo'qligi sababli muvaffaqiyatsiz bo'lishadi. Ular yaxshi o'ylangan rejadan ko'ra, ko'proq frustrating his-tuyg'ular bilan sakrab yuborishadi. Bu kitob sizning ko'zguingiz, xaritangiz va kompassingiz bo'lish uchun yaratilgan. U sizni ish, pul va muvaffaqiyat haqidagi tasavvurlaringizni sinovdan o'tkazadi va o'z moliyaviy kelajagingizni o'z shartlaringiz asosida qurish uchun vositalar va rag'bat beradi. Keling, Kiyosaki bizga nima demoqchi ekanligining mohiyatiga sho'ng'iylik. Bu bir maqsad emas, balki sayohatdir va bu kitob ushbu sayohatning birinchi, eng muhim bosqichi – tayyorgarlik bosqichi uchun qo'llanmangizdir. Maqsadi shuki, siz ishdan ketishga qaror qilganingizda, siz shunchaki bir narsadan qochib ketmay, balki undan kattaroq
Xodim Mentaliteti vs. Tadbirkor Mentaliteti
Kiyosakining eng asosiy fikrlaridan biri – bu xodim va tadbirkor mentaliteti o'rtasidagi keskin farq. Uning ta'kidlashicha, butun ta'lim tizimimiz va jamiyat tuzilishi yaxshi xodimlarni yaratishga qaratilgan. Bizga ko'rsatmalarga amal qilish, ishonchli bo'lish, vaqtida kelish va aytilganini qilish o'rgatiladi. Bular xodim uchun ajoyib fazilatlardir va ular ko'pincha ish xavfsizligi va barqaror oylik maoshga olib keladi. Ammo, Kiyosakining aytishicha, aynan shu fazilatlar tadbirkor uchun zararli bo'lishi mumkin. Xodim odatda ish qidiradi, boshliqni va barqaror daromadni izlaydi. Ularning asosiy e'tibori xavfsizlik va barqarorlikdadir. Ular: "Qancha maosh olaman?" yoki "Qanday imtiyozlar bor?" deb so'rashlari mumkin. Tadbirkor esa imkoniyatlarni izlaydi. Ular risk qilishga, noaniqlikni qabul qilishga va qiymat yaratishga tayyor. Ularning savollari boshqacha: "Muammoni qanday hal qilsam bo'ladi?" "Qanday tizim qursam bo'ladi?" "O'sish uchun qanday imkoniyatlar bor?" Kiyosaki o'zining avvalgi kitoblaridagi 'naqd oqim kvadranti' metaforasidan foydalanadi. Xodimlar (E) va o'z-o'ziga ish bilan band bo'lganlar (S) chap tomonda joylashgan. Ular o'z vaqtlarini pulga almashtiradilar. Biznes egalari (B) va investorlar (I) esa o'ng tomonda. Ular daromad keltiradigan tizimlar va aktivlarni quradilar, bu esa ko'pincha ularning bevosita vaqt sarflamasdan amalga oshadi. 'Ishdan Bo'shashdan Oldin' kitobi asosan siz hali ham 'xodim' rolida bo'lganingizda 'B' tomoniga o'tishga yordam berish uchun mo'ljallangan qo'llanmadir. U bu bilan xodimlarni yoki ularning ishlarini qadrsizlantirishni nazarda tutmaydi. Ko'pchilik ishda qoniqish va xavfsizlikni topadi. Biroq, agar sizning maqsadingiz tadbirkorlik erkinligi bo'lsa – boylik yaratish, vaqtni boshqarish va sezilarli ta'sir ko'rsatish qobiliyati – unda siz biznes egasining mentalitetini rivojlantirishingiz kerak. Bu xavfsizlikni izlashdan imkoniyatni izlashga, xavfdan qochishdan xavfni boshqarishga va vazifalarni bajaruvchidan tizim quruvchiga o'tishni anglatadi. Bu mentalitetni o'zgartirish juda muhim. U barcha boshqa tadbirkorlik harakatlarining poydevori hisoblanadi. Usiz, eng ajoyib biznes g'oyasi ham puchga chiqishi mumkin. Siz o'zingizning bevosita mehnatingizdan tashqari qiymatga ega bo'lgan narsani yaratish haqida o'ylashni boshlashingiz kerak. Siz qo'shimcha kuch (leverage), tizimlar va aktiv qurish haqida o'ylashingiz kerak.
Yon Biznesning kuchi
Bu kitobdagi eng amaliy va harakatga undovchi maslahatlardan biridir: Shunchaki ishdan ketmang. Buning o'rniga, biznesingizni yon tomondan quring. Kiyosaki bu asta-sekin o'tishni juda qo'llab-quvvatlaydi. Nima uchun? Chunki bu yangi korxonani boshlash bilan bog'liq riskni sezilarli darajada kamaytiradi. Ishdan barqaror maosh olib turganingizda, sizda xavfsizlik tarmog'i bo'ladi. Tajriba qilish, xatolar qilish va tirik qolish uchun biznesdan daromad olishning shoshilinch bosimidan xoli bo'lgan holda o'rganishga qurbingiz etadi. Yon biznesni boshlash sizga g'oyalaringizni sinab ko'rish, mahsulot yoki xizmatlaringizni takomillashtirish va hali ham ishda bo'lganingizda mijozlar bazasini qurish imkonini beradi. Bu ulkan afzallik. Siz biznesingizni rivojlantirish, yangi ko'nikmalarni o'rganish va tarmoqlashish uchun kechki va dam olish kunlaringizni bag'ishlashingiz mumkin. Yon biznes o'sib borgan sayin, siz oxirgi sakrashdan oldin asta-sekin ish joyingizdagi soatlarni qisqartirishingiz yoki yarim kunlik ish rejimiga o'tishingiz mumkin. Kiyosaki bu shunchaki sevimli mashg'ulotga ega bo'lish emasligini ta'kidlaydi; bu haqiqiy biznes qurish haqida. Siz yon loyihangizga to'liq vaqtli ish kabi jiddiy va professional munosabatda bo'lishingiz kerak. Bu maqsadlar qo'yish, biznes-reja (hatto sodda bo'lsa ham) tuzish, takliflaringizni marketing qilish va moliyangizni vijdonan boshqarishni anglatadi. U tez-tez 'o'z nişangizni topish' va 'muammoni hal qilish' muhimligini aytadi. Yon biznesingiz ideal holda bozorda mavjud bo'lgan ehtiyojni qondirishi kerak. Bu siz taklif qiladigan xizmat, yaratadigan mahsulot yoki ishlatadigan noyob ko'nikma bo'lishi mumkin. Asosiy narsa – odamlar to'lashga tayyor bo'lgan narsani aniqlashdir. Bu strategiya, shuningdek, muhim o'rganish egri chizig'ini ta'minlaydi. Siz kam xavfli muhitda qiyinchiliklarga duch kelasiz, savdo, marketing, mijozlarga xizmat ko'rsatish va operatsiyalar haqida o'rganasiz. Bu darslar bebaho va to'liq vaqtli biznesni yuritish talablariga tayyorlaydi. Ishdan bo'shaguningizga qadar, sizda tasdiqlangan konsepsiya, mijozlar bazasi va boy amaliy tajriba bo'ladi. Siz despratsiya emas, balki kuchli pozitsiyadan tadbirkorlikka qadam qo'yasiz.
Moliyaviy Ta'lim: Yetishmayotgan Parcha
Kiyosaki an'anaviy ta'lim tizimlarini qattiq tanqid qiladi. Uning ta'kidlashicha, ular bizga qanday qilib yaxshi xodim bo'lishni o'rgatsa-da, bizni moliyaviy savodli yoki muvaffaqiyatli tadbirkorlar qilishda ojizlik qiladi. Ko'pchilik sezilarli talaba kreditlari bilan bitirib chiqadi va pulning haqiqatda qanday ishlashi, qanday investitsiya qilish yoki biznesni qanday qurish haqida deyarli hech qanday tushunchaga ega bo'lmaydi. Moliyaviy ta'limning bu yetishmasligi ko'pchilik yaxshi ishlarda ham moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelishining asosiy sababidir. 'Ishdan Bo'shashdan Oldin' kitobi Kiyosakining bu bo'shliqni to'ldirishga urinishidir. U o'quvchilarni doimiy o'rganuvchi bo'lishga, ayniqsa moliyaviy ta'lim sohasida, chaqiradi. Bu o'qishdan tashqari faol bilim izlashni anglatadi, jumladan: Hisob-kitob: Moliyaviy hisobotlarni, balanslarni va daromad bayonnomalarini tushunish. Bu biznesingizning sog'lig'ini bilish uchun juda muhim. Investitsiya: Pulni o'zingiz uchun qanday ishlashini o'rganish, bu ko'chmas mulk, aktsiyalar yoki boshqa korxonalar orqali bo'lishi mumkin. Bozorlar: Talab va taklifni, iqtisodiy tendentsiyalarni tushunish va imkoniyatlarni qanday aniqlashni bilish. Qonunchilik: Biznes tuzilmalari, shartnomalar va qonunlarga rioya qilish bilan bog'liq asosiy huquqiy bilim. Sotish va Marketing: Qiymat taklifingizni qanday etkazish va maqsadli mijozlarga qanday etib borish san'atini o'zlashtirish. Kiyosaki muvaffaqiyat qozonish uchun biznes bo'yicha rasmiy diplomga ega bo'lishingiz shart emasligini ta'kidlaydi. Sizga kerak bo'lgan narsa – o'z-o'zini ta'lim olishga sodiqlik. Kitoblar o'qing, seminarlarga boring, mentorlar toping va o'z muvaffaqiyatlaringiz va muvaffaqiyatsizliklaringizdan o'rganing. O'rganayotgan bilimlaringiz muvaffaqiyatli biznes qurishda har qanday diplomdan ko'ra qimmatliroq bo'ladi. U tez-tez 'boy ota' (uning mentor obrazi) va 'kambag'al ota' (uning biologik otasi) ning moliyaviy ta'limini taqqoslaydi. Kambag'al ota, yuqori ma'lumotli davlat xodimi, an'anaviy yo'lni qabul qilgan: ish top, pulni tejab, ehtiyotkorlik bilan investitsiya qil. Boy ota, tadbirkor, aktivlar qurish, qo'shimcha kuchdan foydalanish va moliyaviy strategiyalar haqida doimiy o'rganishga ishonardi. Kitob sizni 'boy ota' yondashuvini moliyaviy o'rganishga qabul qilishga undaydi. Bu o'z-o'zini boshqaradigan moliyaviy ta'lim sizni ma'lumotli qarorlar qabul qilishga, risklarni samarali boshqarishga va oxir-oqibat, boylik yaratishga imkon beradi. Bu shunchaki pul topish haqida emas; bu uni qanday saqlashni, o'stirishni va o'zingiz uchun ishlashini ta'minlashni tushunish haqida.
Qo'rquvni Yengish va Ishonchni Qayta Tiklash
Ishning xavfsizligidan tadbirkorlikning noaniqligiga o'tish qo'rqinchli. Qo'rquv ko'pchilik istiqbolli tadbirkorlar uchun asosiy to'siqdir. Muvaffaqiyatsizlikdan qo'rqish, daromadni yo'qotishdan qo'rqish, noma'lumdan qo'rqish – bu tashvishlar eng ambitsiyali shaxslarni ham falaj qilishi mumkin. Kiyosaki bunga bevosita murojaat qiladi. Uning ta'kidlashicha, qo'rquv tabiiy hissiyot, ammo u sizning qarorlaringizni boshqarishi kerak emas. Asosiysi – qo'rquvni tayyorgarlik va ta'lim orqali boshqarishdir. Yon biznesni boshlash orqali siz allaqachon ishni tark etish bilan bog'liq risklarni kamaytirish uchun qadamlar tashlayapsiz. Siz poydevor qurayapsiz, tajriba orttiryapsiz va tampon yaratayapsiz. Uning fikricha, ishonch layoqatdan kelib chiqadi. Qancha ko'p o'rgansangiz, qancha ko'p mashq qilsangiz va qancha ko'p (hatto kichik) g'alabalarga erishsangiz, shunchalik ishonchingiz ortadi. Har bir muvaffaqiyatli sotuv, har bir mamnun mijoz, yon biznesingizda hal qilingan har bir muammo sizning tadbirkor sifatida muvaffaqiyat qozonish qobiliyatingizga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydi. U shuningdek, 'nima uchun' (why) ega bo'lish muhimligini aytadi. Ishdan ketib, biznes boshlashdan asosiy maqsadingiz nima? Bu moliyaviy erkinlikmi, oila bilan ko'proq vaqt o'tkazishmi, farq yaratish istiqmi yoki shunchaki ma'lum bir g'oyaga bo'lgan ishtiqmi? Kuchli 'nima uchun' qiyin paytlarda kuchli langar va qo'rquv paydo bo'lganda motivatsiya bo'lib xizmat qilishi mumkin. Kiyosaki o'quvchilarni muvaffaqiyatsizlikni oxirgi nuqta sifatida emas, balki o'rganish imkoniyati sifatida qayta ko'rib chiqishga undaydi. Ko'pchilik muvaffaqiyatli tadbirkorlar ko'plab qiyinchiliklarga duch kelganlar. Farqi shundaki, ular bu tajribalardan o'rganishgan va ulardan yanada kuchliroq bo'lish uchun foydalanishgan. O'sish mentalitetini qabul qilish orqali siz potentsial muvaffaqiyatsizliklarni qimmatli darslarga aylantirishingiz mumkin. Nihoyat, ishonchni qurish doimiy jarayondir. Bu sizning qulaylik zonasidan chiqishni, hisoblangan risklarni qabul qilishni va taraqqiyotingizni nishonlashni o'z ichiga oladi. Qancha ko'p tadbirkor kabi harakat qilsangiz, shunchalik ko'p tadbirkorga aylanasiz va shunchalik ishonchingiz ortadi.
Mentorlar va Jamoalarning Rolli
Kiyosaki mentorlikning kuchi va kuchli jamoa qurishga katta ishonadi. Uning ta'kidlashicha, siz barcha javoblarga ega bo'lishingiz shart emas. Aslida, hamma narsani yolg'iz qilishga urinish kuyib qolish va cheklangan muvaffaqiyatga erishishning retseptidir. Mentorlar: Siz intilayotgan narsaga allaqachon erishgan tajribali shaxslarni izlash bebaho. Mentorlar yo'l-yo'riq ko'rsatishi, o'z donoliklarini baham ko'rishi, potentsial tuzoqlardan ogohlantirishi va rag'batlantirishi mumkin. Ular bu yo'lni sizdan oldin bosib o'tganlar va ularning tushunchalari sizga juda ko'p vaqt, pul va yurak xiralashishidan qutqarishi mumkin. Kiyosakining o'zi ham 'boy otasi'dan, uning asosiy mentori bo'lganidan katta foyda ko'rgan. Kimdan o'rganishingiz mumkinligini o'ylab ko'ring. Bu sizning sohangizdagi kimdir, jamiyatingizdagi muvaffaqiyatli biznes egasi yoki hatto sizning ishingizni qadrlaydigan mualliflar va ma'ruzachilar bo'lishi mumkin. Yordam so'rashdan va maslahat olishdan qo'rqmang. Ko'pchilik muvaffaqiyatli odamlar haqiqatan ham o'rganishga chanqoq bo'lganlarga yordam berishga tayyor. Jamoalar: Biznesingiz o'sib borgan sari, siz ma'lum sohalarda sizdan aqlliroq odamlar bilan o'ralashishingiz kerak bo'ladi. Bu kuchli jamoa qurish bilan bog'liq. Kiyosaki siz zaif bo'lgan sohalarda mutaxassis bo'lgan odamlarni yollashingiz kerakligini maslahat beradi. Agar siz hisob-kitobda yaxshi bo'lmasangiz, ajoyib buxgalter yollang. Agar marketing sizning kuchli tomoningiz bo'lmasa, marketing mutaxassisini jalb qiling. Biznes egasi sifatida sizning vazifangiz – etakchilik qilish, vizyonni belgilash va jamoani boshqarish, nafaqat har bir vazifani eng yaxshi bajarish. Jamoa qurish, shuningdek, ijobiy va samarali kompaniya madaniyatini rivojlantirishni ham o'z ichiga oladi. Odamlar sizning eng katta aktivlaringizdir va ularga yaxshi munosabatda bo'lish, ularga vakolat berish va ular rivojlanadigan muhit yaratish uzoq muddatli muvaffaqiyat uchun zarurdir. Bu ayniqsa, sizning doimiy kundalik ishtirokingizsiz ishlay oladigan biznesni qurishga yaqinlashayotganingizda muhimdir. Maqsad – boshqalarning tajribasi va sa'y-harakatlaridan foydalanish. Bu sizga biznesingizni yanada samarali kengaytirishga va o'sishning strategik jihatlariga e'tibor qaratishga imkon beradi. Bu mashinani qurish haqida va jamoa bu mashinaning muhim qismidir.
